Chapter 10 · Verse 29
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
अनन्तश् चास्मि नागानां वरुणो यादसाम् अहम् । पितृणाम् अर्यमा चास्मि यमः संयमताम् अहम्
Transliteration
anantaś cāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasām aham | pitṛṇām aryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatām aham
Translation
ഞാൻ അനന്തനാണ്, നാഗങ്ങളുടെ നാഥൻ, യാദവരുടെ വർണ്ണം; പിതാക്കന്മാരുടെ അർയമാ ഞാൻ, നിയന്ത്രണത്തിന്റെ യമൻ ഞാൻ.
Literal meaning: ഞാൻ അനന്തനാണ്, നാഗങ്ങളുടെ നാഥൻ, യാദവരുടെ വർണ്ണം; പിതാക്കന്മാരുടെ അർയമാ ഞാൻ, നിയന്ത്രണത്തിന്റെ യമൻ ഞാൻ.
Explanation
ഞാൻ അനന്തനാണ്, നാഗങ്ങളുടെ നാഥൻ, യാദവരുടെ വർണ്ണം; പിതാക്കന്മാരുടെ അർയമാ ഞാൻ, നിയന്ത്രണത്തിന്റെ യമൻ ഞാൻ.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, കൃഷ്ണൻ തന്റെ ദൈവിക സ്വഭാവങ്ങളെ വിശദീകരിക്കുന്നു. അനന്തൻ എന്നത് അതിന്റെ അർത്ഥം അനന്തമായ, അതായത് അതിന്റെ പരിധിയില്ലാത്തതും, നാഗങ്ങളുടെ നാഥൻ എന്നത് നാഗങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു ശക്തിയാണ്. യാദവരുടെ വർണ്ണം എന്നത് യാദവരുടെ lineage-നോട് ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്, അതായത് കൃഷ്ണൻ യാദവരായ ഒരു കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ്. പിതാക്കന്മാരുടെ അർയമാ എന്നത്, പിതാക്കന്മാരുടെ ആത്മാവുകളുടെ സംരക്ഷകനായ ഒരാളാണ്. നിയന്ത്രണത്തിന്റെ യമൻ എന്നത്, മാനസിക നിയന്ത്രണത്തിനും ആത്മസംയമനത്തിനും അടിസ്ഥാനം നൽകുന്ന ഒരു ശക്തിയാണ്. ഈ ശ്ലോകം ദൈവത്തിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു, അവയുടെ സവിശേഷതകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 29