Chapter 10 · Verse 35
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसाम् अहम् । मासानां मार्गशीर्षोहम् ऋतूनां कुसुमाकरः
Transliteration
bṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī chandasām aham | māsānāṃ mārgaśīrṣoham ṛtūnāṃ kusumākaraḥ
Translation
വൃഹത്സാമം കൂടാതെ സാംനാം ഗായത്രി ചന്ദസാമാണ് ഞാൻ; മാസങ്ങളിൽ മാർഗശീർഷം ഞാൻ, ഋതുക്കളിൽ കുസുമാകരൻ.
Literal meaning: വൃഹത്സാമം കൂടാതെ സാംനാം ഗായത്രി ചന്ദസാമാണ് ഞാൻ; മാസങ്ങളിൽ മാർഗശീർഷം ഞാൻ, ഋതുക്കളിൽ കുസുമാകരൻ.
Explanation
ഞാൻ വൃഹത്സാമം, ഗായത്രി, മാർഗശീർഷം, കുസുമാകരൻ ആകുന്നു.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, കൃഷ്ണൻ തന്റെ ദിവ്യമായ സവിശേഷതകളെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. 'വൃഹത്സാമം' എന്നത് സംഗീതത്തിലെ ഒരു ശാഖയാണ്, അതിനാൽ കൃഷ്ണൻ സംഗീതത്തിന്റെ ആസ്വാദ്യമായ രൂപമാണ്. 'ഗായത്രി' ചന്ദസാമിൽ ഏറ്റവും മഹത്തായ ചന്ദസമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, അതുകൊണ്ട് കൃഷ്ണൻ അതിലും ഉന്നതനാണ്. 'മാർഗശീർഷം' എന്നത് വർഷത്തിലെ ഒരു മാസമാണ്, ഇത് സാധാരണയായി നവംബർ-ഡിസംബർ മാസങ്ങളിലേക്കാണ്. 'കുസുമാകരൻ' എന്നത് ഋതുക്കളിൽ പുഷ്പങ്ങളുടെ ഉത്പന്നമായ കാലം, അതായത്, കുസുമങ്ങൾ പൂക്കുന്നത്, എന്നതിന്റെ പ്രതീകമാണ്. ഈ ശ്ലോകം പ്രകൃതിയുടെ വിവിധ സവിശേഷതകളെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു, കൂടാതെ കൃഷ്ണന്റെ സാന്നിധ്യം എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 35