Chapter 10 · Verse 35
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसाम् अहम् । मासानां मार्गशीर्षोहम् ऋतूनां कुसुमाकरः
Transliteration
bṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī chandasām aham | māsānāṃ mārgaśīrṣoham ṛtūnāṃ kusumākaraḥ
Translation
मी बृहद्साम आणि सामांचा गायत्री छंद आहे. महिन्यांमध्ये मी मार्गशीर्ष आहे, ऋतूंमध्ये मी कुसुमाकर आहे.
Literal meaning: मी बृहद्साम तसेच सामांमध्ये गायत्री छंद आहे. महिन्यांमध्ये मी मार्गशीर्ष आहे, ऋतूंमध्ये मी कुसुमाकर आहे.
Explanation
मी बृहद्साम, सामांचा गायत्री छंद, मार्गशीर्ष महिना आणि कुसुमाकर ऋतू आहे.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण हे सांगत आहेत की ते बृहद्साम आणि साम यांचे गायत्री छंद आहेत. याचा अर्थ असा आहे की ते संगीत आणि शास्त्रीय काव्य यामध्ये एक अद्वितीय स्थान आहेत. महिन्यांमध्ये मार्गशीर्ष हा महिना विशेष आहे, कारण हा महिना शीत ऋतूच्या सुरुवातीस येतो आणि त्यात अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सव साजरे केले जातात. ऋतूंमध्ये कुसुमाकर म्हणजे फुलांचे उत्पादन करणारा ऋतू आहे, जो निसर्गाच्या सौंदर्याचा आणि समृद्धीचा प्रतीक आहे. या श्लोकाने दर्शवले आहे की भगवान श्रीकृष्ण सर्व गोष्टींमध्ये उपस्थित आहेत आणि त्यांचे अस्तित्व सर्वत्र आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 35