Chapter 10 · Verse 4
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
बुद्धिर् ज्ञानम् असंमोहः क्षमा सत्यं दमः । शमः । सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयम् एव । च
Transliteration
buddhir jñānam asaṃmohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ | śamaḥ | sukhaṃ duḥkhaṃ bhavobhāvo bhayaṃ cābhayam eva | ca
Translation
बुद्धी, ज्ञान, असंमोह, क्षमा, सत्य, दमा, शम, सुख, दुःख, भव, अभाव, भय आणि अभय हे सर्व आहेत.
Literal meaning: बुद्धी, ज्ञान, असंमोह, क्षमा, सत्य, दमा, शम, सुख, दुःख, भव, अभाव, भय आणि अभय हे सर्व आहेत.
Explanation
बुद्धी, ज्ञान, असंमोह, क्षमा, सत्य, दमा, शम, सुख, दुःख, भव, अभाव, भय आणि अभय हे सर्व गुण आहेत.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने जीवनातील काही महत्त्वाचे गुण सांगितले आहेत. बुद्धी म्हणजे विचारशक्ती, ज्ञान म्हणजे माहिती आणि समज, असंमोह म्हणजे भ्रम न होणे, क्षमा म्हणजे क्षमा करण्याची क्षमता, सत्य म्हणजे सत्यता, दमा म्हणजे आत्मसंयम, शम म्हणजे मनाची शांती, सुख म्हणजे आनंद, दुःख म्हणजे दु:ख, भव म्हणजे अस्तित्व, अभाव म्हणजे अनुपस्थिती, भय म्हणजे भीती आणि अभय म्हणजे निर्भयता. या सर्व गुणांचा विकास करणे आवश्यक आहे, कारण हे गुण मानवाला एक संतुलित आणि समृद्ध जीवन जगण्यास मदत करतात. हे गुण एकत्रितपणे व्यक्तिमत्वाची उन्नती करतात आणि जीवनातील विविध आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी आवश्यक असतात.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 4