Chapter 11 · Verse 47
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं । रूपं परं दर्शितम् आत्मयोगात् । तेजोमयं विश्वम् अनन्तम् आद्यं । यन् मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम्
Transliteration
mayā prasannena tavārjunedaṃ | rūpaṃ paraṃ darśitam ātmayogāt | tejomayaṃ viśvam anantam ādyaṃ | yan me tvadanyena na dṛṣṭapūrvam
Translation
ഞാൻ സന്തുഷ്ടനായിട്ടാണ്, അർജുനൻ, നിന്നെ ഈ പരമമായ രൂപം കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആത്മയോഗത്തിലൂടെ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ പ്രകാശമയമായ, അനന്തമായ, ആദിമമായ ലോകം, എന്നെ വിട്ട് മറ്റൊരുത്തൻ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ല.
Literal meaning: ഞാൻ സന്തുഷ്ടനായിട്ടാണ്, അർജുനൻ, നിന്നെ ഈ പരമമായ രൂപം കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആത്മയോഗത്തിലൂടെ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ പ്രകാശമയമായ, അനന്തമായ, ആദിമമായ ലോകം, എന്നെ വിട്ട് മറ്റൊരുത്തൻ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ല.
Explanation
അർജുനനെ ദൈവത്തിന്റെ പരമ രൂപം കാണിച്ചുകൊണ്ട്, കൃഷ്ണൻ തന്റെ ആത്മീയ ശക്തി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, കൃഷ്ണൻ അർജുനനെ തന്റെ പരമാവധി രൂപം കാണിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ആത്മീയ അനുഭവത്തിന്റെ മഹത്വം വിശദീകരിക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ പറയുന്നു, 'ഞാൻ സന്തുഷ്ടനായിട്ടാണ് നിന്നെ ഈ രൂപം കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്.' ഇതിലൂടെ, ദൈവത്തിന്റെ അനന്തമായ, പ്രകാശമയമായ, ആദിമമായ സൃഷ്ടിയെ കാണാൻ അർജുനന് അവസരം നൽകുന്നു. ഈ അനുഭവം, ആത്മയോഗത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ദിവ്യമായ ദർശനമാണ്. കൃഷ്ണന്റെ ഈ രൂപം, മറ്റൊരുത്തൻ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതാണെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കുന്നു, അതിനാൽ, ഈ അനുഭവം അത്യന്തം പ്രത്യേകമാണ്.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 11 v 47