Chapter 11 · Verse 55
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
मत्कर्मकृन् मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः । निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स माम् एति पाण्डव
Transliteration
matkarmakṛn matparamo madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ | nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa mām eti pāṇḍava
Translation
जो मेरे कर्म करता है, जो मुझमें सर्वोच्च है, जो मेरा भक्त है, जो संयोग से मुक्त है, और जो सभी प्राणियों के प्रति द्वेष रहित है, वह मुझ तक पहुँचता है, पाण्डव।
Literal meaning: जो मेरे कार्य करता है, जो मुझमें सर्वोच्च है, जो मेरा भक्त है, जो संयोग को त्यागता है, और जो सभी प्राणियों के प्रति द्वेष रहित है, वह मुझ तक पहुँचता है, पाण्डव।
Explanation
जो व्यक्ति भगवान के प्रति समर्पित है और सभी प्राणियों के प्रति प्रेम और द्वेष रहित है, वह भगवान तक पहुँचता है।
इस श्लोक में भगवान श्रीकृष्ण अर्जुन को यह समझा रहे हैं कि जो व्यक्ति उनके कार्यों को करता है और उन्हें सर्वोच्च मानता है, वह वास्तव में सच्चा भक्त है। इस भक्त की विशेषता यह है कि वह संयोग से मुक्त है, अर्थात् वह सांसारिक बंधनों और इच्छाओं से परे है। इसके साथ ही, वह सभी प्राणियों के प्रति द्वेष रहित है, जिसका अर्थ है कि वह किसी भी प्राणी के प्रति नकारात्मक भावनाएँ नहीं रखता। इस प्रकार, जो व्यक्ति इस प्रकार का जीवन जीता है, वह भगवान तक पहुँचता है।
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 11 v 55