Chapter 13 · Verse 7
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं संघातश् चेतना । धृतिः । एतत् क्षेत्रं समासेन सविकारम् उदाहृतम्
Transliteration
icchā dveṣaḥ sukhaṃ duḥkhaṃ saṃghātaś cetanā | dhṛtiḥ | etat kṣetraṃ samāsena savikāram udāhṛtam
Translation
ഇച്ഛ, ദ്വേഷം, സന്തോഷം, ദു:ഖം, സംഘാടനം, ചേതന, ധൃതി - ഇവയെല്ലാം ഈ ശരീരത്തിന്റെ സവിശേഷതകളാണ്.
Literal meaning: ഇച്ഛ, ദ്വേഷം, സന്തോഷം, ദു:ഖം, സംഘാടനം, ചേതന, ധൃതി - ഇവയെല്ലാം ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സമാസത്തിൽ സവിശേഷതകളായി ഉദാഹരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
Explanation
ഈ ശരീരത്തിന്റെ സവിശേഷതകളാണ് ഇച്ഛ, ദ്വേഷം, സന്തോഷം, ദു:ഖം, സംഘാടനം, ചേതന, ധൃതി.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും സവിശേഷതകളെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഇച്ഛ, ദ്വേഷം, സന്തോഷം, ദു:ഖം, സംഘാടനം, ചേതന, ധൃതി എന്നിവയൊക്കെ മനുഷ്യന്റെ അനുഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്. ഈ അനുഭവങ്ങൾ ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്, അവയെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കുന്നത് ആത്മജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഒരു പടിയാണെന്ന് ഈ ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശരീരത്തിലെ ഈ സവിശേഷതകൾ മനസ്സിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും അനുഭവങ്ങളെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്നു, അതിനാൽ അവയെ തിരിച്ചറിയുന്നത് ആത്മാവിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 13 v 7