Chapter 14 · Verse 25
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
मानापमानयोस् तुल्यस् तुल्यो मित्रारिपक्षयोः । सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते
Transliteration
mānāpamānayos tulyas tulyo mitrāripakṣayoḥ | sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyate
Translation
मान आणि अपमान यांमध्ये सम समान असलेला, मित्र आणि शत्रू यांमध्ये सम समान असलेला, सर्व कार्यांचा त्याग करणारा, गुणांपलीकडे गेलेला, तो असे म्हणतात.
Literal meaning: मान आणि अपमान यांमध्ये समान, मित्र आणि शत्रू यांमध्ये समान, सर्व आरंभांचा त्याग करणारा, गुणांपलीकडे गेलेला, तो असे म्हणतात.
Explanation
मान आणि अपमान, मित्र आणि शत्रू यांमध्ये समानता ठेवणारा व्यक्ती गुणातीत आहे.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने सांगितले आहे की, जो व्यक्ती मान आणि अपमान यांमध्ये समानता ठेवतो, मित्र आणि शत्रू यांमध्ये भेदभाव करत नाही, आणि सर्व कार्यांचा त्याग करतो, तो गुणातीत असतो. गुणातीत म्हणजेच तो व्यक्ती गुणांच्या पलीकडे गेलेला आहे, म्हणजे त्याला या जगाच्या भौतिक गुणांमध्ये अडकलेले नाही. या प्रकारचा व्यक्ती शांती आणि संतोष अनुभवतो, कारण त्याला बाह्य परिस्थितींचा प्रभाव कमी असतो. त्याने आपल्या मनाची स्थिती स्थिर ठेवली आहे, त्यामुळे तो कोणत्याही परिस्थितीत समभावाने वागत आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 14 v 25