Chapter 14 · Verse 5
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
सत्त्वं रजस् तम इति गुणाः प्रकृतिसम्भवाः । निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनम् अव्ययम्
Transliteration
sattvaṃ rajas tama iti guṇāḥ prakṛtisambhavāḥ | nibadhnanti mahābāho dehe dehinam avyayam
Translation
सत्त्व, रजस आणि तामस हे गुण प्रकृतीच्या उत्पत्तीतून येतात. हे महाबाहो, अव्यय आत्म्यावर देहात बंधन घालतात.
Literal meaning: सत्त्व, रजस, तामस हे गुण प्रकृतीच्या उत्पत्तीतून आहेत. हे महाबाहो, अव्यय आत्म्यावर देहात बंधन घालतात.
Explanation
सत्त्व, रजस आणि तामस हे गुण आत्म्यावर बंधन घालतात.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण सत्त्व, रजस आणि तामस या गुणांची चर्चा करतात. हे गुण प्रकृतीच्या उत्पत्तीतून येतात आणि हे गुण मानवाच्या देहावर प्रभाव टाकतात. सत्त्व गुण म्हणजे ज्ञान, शांती आणि आनंद; रजस गुण म्हणजे क्रिया, उत्साह आणि आवेश; आणि तामस गुण म्हणजे अज्ञान, आलस्य आणि निष्क्रियता. हे गुण एकमेकांमध्ये संतुलन साधत असले तरी, ते आत्म्यावर बंधन घालतात. म्हणजेच, जेव्हा व्यक्ती या गुणांच्या प्रभावाखाली असते, तेव्हा ती आत्म्याच्या शाश्वत स्वरूपापासून दूर जाते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 14 v 5