Chapter 15 · Verse 16
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
द्वाव् इमौ पुरुषौ लोके क्षरश् चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोक्षर उच्यते
Transliteration
dvāv imau puruṣau loke kṣaraś cākṣara eva ca | kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭasthokṣara ucyate
Translation
या जगात दोन पुरुष आहेत, एक क्षर आणि एक अक्षर. क्षर म्हणजे सर्व प्राणी, आणि अक्षर म्हणजे कूटस्थ, जो स्थिर आहे.
Literal meaning: या जगात दोन पुरुष आहेत, एक क्षर आणि एक अक्षर. क्षर म्हणजे सर्व प्राणी, आणि अक्षर म्हणजे कूटस्थ, जो स्थिर आहे.
Explanation
या जगात दोन प्रकारचे पुरुष आहेत: क्षर आणि अक्षर.
भगवद गीतेतील या श्लोकात दोन प्रकारचे पुरुषांचे वर्णन केले आहे. 'क्षर' म्हणजे सर्व भूत, म्हणजेच जे जन्म घेतात, वाढतात, आणि नष्ट होतात. हे सर्व प्राणी, जीव, आणि सृष्टीतील सर्व परिवर्तनशील गोष्टींचे प्रतिनिधित्व करतात. दुसरीकडे, 'अक्षर' म्हणजे कूटस्थ, जो स्थिर आहे, म्हणजेच जो जन्म घेत नाही आणि नष्ट होत नाही. हे आत्मा किंवा परमात्मा यांचे प्रतीक आहे, जे सर्व परिवर्तनांपलीकडे आहे. या श्लोकाद्वारे, श्रीकृष्णाने जीवनाच्या तत्त्वज्ञानाचे एक महत्त्वाचे सत्य स्पष्ट केले आहे की, आपल्याला क्षर आणि अक्षर यांच्यातील भेद समजून घेणे आवश्यक आहे. जीवनातील सर्व गोष्टी क्षर आहेत, परंतु आत्मा अक्षर आहे, जो शाश्वत आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 15 v 16