Chapter 18 · Verse 16
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
तत्रैवं सति कर्तारम् आत्मानं केवलं तु यः । पश्यत्य् अकृतबुद्धित्वान् न स पश्यति दुर्मतिः
Transliteration
tatraivaṃ sati kartāram ātmānaṃ kevalaṃ tu yaḥ | paśyaty akṛtabuddhitvān na sa paśyati durmatiḥ
Translation
तिथे असे असताना, जो एकटा कर्ता म्हणून आत्म्याला पाहतो, तो अकृतबुद्धीमुळे पाहत नाही; तो दुर्मती आहे.
Literal meaning: तिथे असे असताना, जो कर्ता म्हणून आत्म्याला एकटा पाहतो, तो अकृतबुद्धीमुळे पाहत नाही; तो दुर्मती आहे.
Explanation
जो एकटा कर्ता म्हणून आत्म्याला पाहतो, तो दुर्मती आहे.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगत आहेत की, जो व्यक्ती स्वतःला एकटा कर्ता म्हणून पाहतो, तो वास्तवात आत्म्याच्या गूढतेला समजून घेत नाही. त्याला हे लक्षात येत नाही की, कर्ता म्हणजे एकटा नाही, तर अनेक घटक एकत्र येऊन कर्तृत्व निर्माण करतात. अकृतबुद्धी म्हणजे अशा व्यक्तीची बुद्धी जी या सत्याला समजून घेत नाही. दुर्मती म्हणजे अशा व्यक्तीची बुद्धी जी योग्य मार्गाने विचार करत नाही. त्यामुळे, जो एकटा कर्ता म्हणून आत्म्याला पाहतो, तो जीवनाच्या गूढतेला समजून घेऊ शकत नाही.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 16