Chapter 18 · Verse 34
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेर्जुन । प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी
Transliteration
yayā tu dharmakāmārthān dhṛtyā dhārayaterjuna | prasaṅgena phalākāṅkṣī dhṛtiḥ sā pārtha rājasī
Translation
യാതൊരു ധർമ്മം, ഇഷ്ടം, ലക്ഷ്യം എന്നിവയെ ധൃതിയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവൻ, ഫലത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണെങ്കിൽ, ആ ധൃതി രാജസീ ആണ്, അർജുന.
Literal meaning: യാതൊരു ധർമ്മം, ഇഷ്ടം, ലക്ഷ്യം എന്നിവയെ ധൃതിയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവൻ, ഫലത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണെങ്കിൽ, ആ ധൃതി രാജസീ ആണ്, അർജുന.
Explanation
ഫലത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ധൃതിയുള്ളവൻ രാജസീ ധൃതിയുള്ളവനാണ്.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, ധൃതിയുടെ വിവിധ തരം കണക്കാക്കലുകൾക്കുള്ള ഒരു വിശദീകരണം നൽകുന്നു. ധൃതിയെന്നത്, ഒരു വ്യക്തിയുടെ മനസ്സിന്റെ ശക്തിയും, ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ ഉള്ള പ്രതിജ്ഞയും ആണ്. ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ധർമ്മം, ഇഷ്ടം, ലക്ഷ്യം എന്നിവയെ ധൃതിയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവൻ, ഫലത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണെങ്കിൽ, ആ ധൃതി രാജസീ ആണ് എന്ന് പറയുന്നു. രാജസീ ധൃതിയുള്ളവൻ, തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഫലത്തെ മുൻനിർത്തുന്നു, അതിനാൽ അവൻ തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒരു സ്വാർത്ഥത കാണിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, രാജസീ ധൃതിയുള്ളവൻ, തന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എന്നാൽ അതിന്റെ ഫലങ്ങൾക്കായി മാത്രം. അതിനാൽ, ഈ ശ്ലോകം, ധൃതിയുടെ സ്വഭാവം, അതിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഒരു വിശദമായ ദർശനം നൽകുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 34