Chapter 2 · Verse 62
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
ध्यायतो विषयान् पुंसः सङ्गस् तेषूपजायते । सङ्गात् सञ्जायते कामः कामात् क्रोधोभिजायते
Transliteration
dhyāyato viṣayān puṃsaḥ saṅgas teṣūpajāyate | saṅgāt sañjāyate kāmaḥ kāmāt krodhobhijāyate
Translation
ज्यावेळी मनुष्य विषयांवर ध्यान केंद्रित करतो, त्यावेळी त्याला त्यांच्याबद्दल आसक्ती निर्माण होते. आसक्तीतून इच्छांचा जन्म होतो, आणि इच्छेतून क्रोध उत्पन्न होतो.
Literal meaning: मनुष्य विषयांवर ध्यान देत असताना, त्याला त्यांच्याबद्दल आसक्ती येते. आसक्तीतून इच्छा निर्माण होते, आणि इच्छेतून क्रोध उत्पन्न होतो.
Explanation
मनुष्याच्या ध्यानामुळे आसक्ती, इच्छाएँ आणि क्रोध निर्माण होतात.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण मनुष्याच्या मनाच्या प्रक्रियेवर प्रकाश टाकतात. जेव्हा मनुष्य कोणत्याही विषयावर, वस्तूवर किंवा अनुभवावर ध्यान केंद्रित करतो, तेव्हा त्या विषयाबद्दल त्याला आसक्ती निर्माण होते. ही आसक्ती म्हणजे त्या विषयाकडे आकर्षण. आसक्तीमुळे इच्छांचा जन्म होतो, म्हणजेच मनुष्य त्या विषयाची किंवा वस्तूची प्राप्ती करण्याची इच्छा करू लागतो. आणि जेव्हा ती इच्छा पूर्ण होत नाही, तेव्हा ती क्रोधात परिवर्तित होते. या प्रक्रियेमध्ये मनुष्याच्या मनाची स्थिती आणि त्याचे भावनात्मक प्रतिक्रियांचे महत्त्व स्पष्ट केले आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 62