Chapter 2 · Verse 67
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
नास्ति बुद्धिर् अयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना । न चाभावयतः शान्तिर् अशान्तस्य कुतः सुखम् २।६६। । इन्द्रियाणां हि चरतां यन् मनोनुविधीयते । तद् अस्य हरति प्रज्ञां वायुर् नावम् इवाम्भसि
Transliteration
nāsti buddhir ayuktasya na cāyuktasya bhāvanā | na cābhāvayataḥ śāntir aśāntasya kutaḥ sukham 2.66. | indriyāṇāṃ hi caratāṃ yan manonuvidhīyate | tad asya harati prajñāṃ vāyur nāvam ivāmbhasi
Translation
അയുക്തന്റെ ബുദ്ധി ഇല്ല, അയുക്തന്റെ ഭാവനയും ഇല്ല. ആശാന്തനിൽ ശാന്തി എങ്ങനെ ഉണ്ടാവും, ആശാന്തനിൽ സന്തോഷം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം എവിടെ ഉണ്ടാകും? അതു പോലെ, മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം ഇല്ലാത്തവൻ, വായു ഒരു കപ്പലിനെ പോലെ, അവന്റെ ജ്ഞാനം കവർന്നെടുക്കുന്നു.
Literal meaning: അയുക്തന്റെ ബുദ്ധി ഇല്ല, അയുക്തന്റെ ഭാവനയും ഇല്ല. ആശാന്തനിൽ ശാന്തി എങ്ങനെ ഉണ്ടാവും, ആശാന്തനിൽ സന്തോഷം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം എവിടെ ഉണ്ടാകും? അതു പോലെ, മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം ഇല്ലാത്തവൻ, വായു ഒരു കപ്പലിനെ പോലെ, അവന്റെ ജ്ഞാനം കവർന്നെടുക്കുന്നു.
Explanation
മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം ഇല്ലാത്തവനിൽ ബുദ്ധിയും ശാന്തിയും സന്തോഷവും ഇല്ല.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം എവിടെ ഉണ്ടാകണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. അയുക്തനായ, അഥവാ അനിയന്ത്രിതനായ വ്യക്തിക്ക് ബുദ്ധി ഇല്ല, അതിനാൽ അവന്റെ ഭാവനയും ഇല്ല. ആശാന്തനായ വ്യക്തിക്ക് ശാന്തി ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല, അതിനാൽ സന്തോഷം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, അവയുടെ നിയന്ത്രണം മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകണം. എന്നാൽ, മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം ഇല്ലാത്തവൻ, വായു ഒരു കപ്പലിനെ പോലെ, തന്റെ ജ്ഞാനം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം എങ്ങനെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു എന്നതിലേക്കും, അനിയന്ത്രിതമായ ജീവിതം എങ്ങനെ നമുക്ക് ദു:ഖം നൽകും എന്നതിലേക്കും നയിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 67