Chapter 3 · Verse 42
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
इन्द्रियाणि पराण्य् आहुर् इन्द्रियेभ्यः परं मनः । मनसस् तु परा बुद्धिर् यो बुद्धेः परतस् तु सः
Transliteration
indriyāṇi parāṇy āhur indriyebhyaḥ paraṃ manaḥ | manasas tu parā buddhir yo buddheḥ paratas tu saḥ
Translation
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಪರವಾಗಿವೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ಉನ್ನತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉನ್ನತವಾದುದು ಬುದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ; ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮೇಲಿರುವುದು ಆತ್ಮ.
Literal meaning: ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಪರವಾಗಿವೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ಉನ್ನತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉನ್ನತವಾದುದು ಬುದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ; ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮೇಲಿರುವುದು ಆತ್ಮ.
Explanation
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ, ಮನಸ್ಸು ಬುದ್ಧಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ, ಬುದ್ಧಿ ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ.
ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಅಧ್ಯಾಯ 3, ಶ್ಲೋಕ 42 ರಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಉನ್ನತವಾದ ಮನಸ್ಸು, ಯೋಚನೆ, ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉನ್ನತವಾದುದು ಬುದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮೇಲಿರುವುದು ಆತ್ಮ, ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 3 v 42