Chapter 8 · Verse 1
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
किं तद् ब्रह्म किम् अध्यात्मं किं कर्म । पुरुषोत्तम । अधिभूतं च किं प्रोक्तम् अधिदैवं किम् उच्यते
Transliteration
kiṃ tad brahma kim adhyātmaṃ kiṃ karma | puruṣottama | adhibhūtaṃ ca kiṃ proktam adhidaivaṃ kim ucyate
Translation
हे ब्रह्म काय आहे? अध्यात्म काय आहे? कर्म काय आहे? पुरुषोत्तम, अधिभूत काय आहे? अधिदैव काय म्हणून सांगितले जाते?
Literal meaning: हे ब्रह्म काय आहे? अध्यात्म काय आहे? कर्म काय आहे? पुरुषोत्तम, अधिभूत काय म्हणून सांगितले जाते? अधिदैव काय म्हणून सांगितले जाते?
Explanation
ब्रह्म, अध्यात्म, कर्म, अधिभूत आणि अधिदैव यांचे स्वरूप समजून घेणे आवश्यक आहे.
या श्लोकात अर्जुन भगवान श्रीकृष्णाला विविध तत्त्वांचे स्पष्टीकरण विचारतो. 'ब्रह्म' म्हणजे सर्वोच्च सत्य किंवा परमात्मा, 'अध्यात्म' म्हणजे आत्म्याचे स्वरूप आणि त्याचे ज्ञान, 'कर्म' म्हणजे क्रिया किंवा कार्य, 'अधिभूत' म्हणजे भौतिक जग किंवा सृष्टी, आणि 'अधिदैव' म्हणजे दैवी शक्ती किंवा देवत्व. अर्जुनाला या सर्व तत्त्वांची स्पष्टता हवी आहे कारण युद्धाच्या संदर्भात त्याला या तत्त्वांचे ज्ञान आवश्यक आहे. हे ज्ञान मिळाल्यावर तो योग्य निर्णय घेऊ शकेल.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 8 v 1