Chapter 8 · Verse 3
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोध्यात्मम् उच्यते । भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः
Transliteration
akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvodhyātmam ucyate | bhūtabhāvodbhavakaro visargaḥ karmasaṃjñitaḥ
Translation
അക്ഷരം ബ്രഹ്മം പരമം സ്വഭാവോദ്യാത്മം ഉച്യതേ. ഭൂതഭാവോദ്ഭവകരോ വിസർഗഃ കർമ്മസഞ്ജ്ഞിതഃ.
Literal meaning: അക്ഷരം (അനന്തം) ബ്രഹ്മം (പരമതത്വം) പരമം (ഉയർന്ന) സ്വഭാവോദ്യാത്മം (സ്വഭാവത്തിന്റെ ആത്മാവായി) ഉച്യതേ (പറയപ്പെടുന്നു). ഭൂതഭാവോദ്ഭവകരോ (സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, നശനം എന്നിവയുണ്ടാക്കുന്ന) വിസർഗഃ (വിസർഗം) കർമ്മസഞ്ജ്ഞിതഃ (കർമ്മമായി അറിയപ്പെടുന്നു).
Explanation
അക്ഷരം ബ്രഹ്മം പരമമായ ആത്മാവാണ്; സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, നശനം എന്നിവയുടെ പ്രക്രിയയെ കർമ്മമായി വിളിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, 'അക്ഷരം' എന്നത് അശ്രദ്ധയില്ലാത്ത, അശാശ്വതമായ, അശ്രദ്ധയില്ലാത്ത ബ്രഹ്മം (അത്) എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് പരമമായ ആത്മാവായാണ് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. അതായത്, ബ്രഹ്മം എന്നത് നശിക്കുന്നതല്ല, എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്ന, അനന്തമായ ഒരു സത്യമാണ്. 'ഭൂതഭാവോദ്ഭവകരോ' എന്നത് സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, നശനം എന്നിവയുടെ പ്രക്രിയയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് 'വിസർഗഃ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയെ കർമ്മമായി വിളിക്കുന്നു, കാരണം ഇത് ജീവിതത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ഈ ശ്ലോകം ആത്മാവിന്റെ ശാശ്വതത്വവും, സൃഷ്ടിയുടെ ചക്രവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 8 v 3