Collection 24 · Passage 5
Buddhist tradition
Pali
Yathā pi mūle anupaddave daḷhe Chinno pi rukkho punar eva rūhati Evam pi taṇhā'nusaye anūhate Nibbattatī dukkham idaṃ puna-ppunaṃ.
Transliteration
Yathā pi mūle anupaddave daḷhe Chinno pi rukkho punar eva rūhati Evam pi taṇhā'nusaye anūhate Nibbattatī dukkham idaṃ puna-ppunaṃ.
Translation
যেমন মূলে অক্ষত ও দৃঢ়, কাটা গাছ পুনরায় বেড়ে ওঠে, তেমনই কামনার অবসানে অদৃশ্যভাবে এই দুঃখ পুনরায় উৎপন্ন হয়।
Literal meaning: যেমন মূলে অক্ষত ও দৃঢ়, কাটা গাছ পুনরায় বেড়ে ওঠে, তেমনই কামনার অবসানে অদৃশ্যভাবে এই দুঃখ পুনরায় উৎপন্ন হয়।
Explanation
কামনার অবসানে দুঃখ পুনরায় উৎপন্ন হয়।
এই উক্তিটি বোঝায় যে, যেমন একটি গাছ যদি মূলে অক্ষত ও দৃঢ় থাকে, তাহলে সেটি কাটা হলেও পুনরায় বেড়ে ওঠে। ঠিক তেমনই, মানুষের কামনা বা তৃষ্ণা যদি অদৃশ্যভাবে অব্যাহত থাকে, তাহলে দুঃখও পুনরায় উৎপন্ন হয়। এটি আমাদের শেখায় যে, দুঃখের মূল হলো কামনা, এবং যদি আমরা কামনা থেকে মুক্তি না পাই, তাহলে দুঃখের পুনরাবৃত্তি অবশ্যম্ভাবী।
Source edition (provenance)
gretil:dhamma2r.txt; vagga 24 gāthā 5 (Dhp_338); transliteration: REE→Latin (build)