Chapter 1 · Verse 16
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
विषादप्यमृतं ग्राह्यममेध्यादपि काञ्चनम् । अमित्रादपि सद्वृत्तं बालादपि सुभाषितम्
Transliteration
viṣādapyamṛtaṃ grāhyamamedhyādapi kāñcanam | amitrādapi sadvṛttaṃ bālādapi subhāṣitam
Translation
విషాదం ఉన్నా కూడా అమృతాన్ని స్వీకరించాలి, అశుద్ధమైనది అయినా కాంచనాన్ని. శత్రువుల నుండి వచ్చిన మంచి ప్రవర్తనను, చిన్నారి నుండి వచ్చిన మంచి మాటలను కూడా స్వీకరించాలి.
Literal meaning: విషాదం ఉన్నా కూడా అమృతాన్ని గ్రహించాలి, అశుద్ధమైనది అయినా కాంచనాన్ని. శత్రువుల నుండి వచ్చిన మంచి ప్రవర్తనను, చిన్నారి నుండి వచ్చిన మంచి మాటలను కూడా గ్రహించాలి.
Explanation
అవసరమైన మంచి విషయాలను ఏ పరిస్థితిలోనైనా స్వీకరించాలి.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు మనకు ఒక ముఖ్యమైన పాఠాన్ని అందిస్తున్నాడు. మనం అనేక సందర్భాలలో, కష్టమైన పరిస్థితుల్లో కూడా, మంచి విషయాలను స్వీకరించాలి. ఉదాహరణకు, విషాదం ఉన్నప్పుడు కూడా అమృతాన్ని, అంటే మంచి విషయాలను స్వీకరించాలి. అలాగే, అశుద్ధమైనది అయినా కాంచనాన్ని, అంటే మంచి విలువలు ఉన్న విషయాలను కూడా అంగీకరించాలి. శత్రువుల నుండి వచ్చిన మంచి ప్రవర్తనను, అంటే శత్రువుల నుంచి వచ్చిన మంచి ఆలోచనలను, అలాగే చిన్నారి నుండి వచ్చిన మంచి మాటలను కూడా మనం అంగీకరించాలి. ఈ శ్లోకం మనకు స్ఫూర్తిని ఇస్తుంది, ఎక్కడి నుంచి వచ్చినా, ఎలాంటి పరిస్థితులలో ఉన్నా, మంచి విషయాలను గుర్తించి వాటిని స్వీకరించాలి.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 01-16