Chapter 1 · Verse 9
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
धनिकः श्रोत्रियो राजा नदी वैद्यस्तु पञ्चमः । पञ्च यत्र न विद्यन्ते न तत्र दिवसं वसेत्
Transliteration
dhanikaḥ śrotriyo rājā nadī vaidyastu pañcamaḥ | pañca yatra na vidyante na tatra divasaṃ vaset
Translation
धनवान, श्रौत, राजा, नदी आणि वैद्य हे पाच आहेत; जिथे हे पाच नाहीत, तिथे एकही दिवस राहू नये.
Literal meaning: धनिक, श्रौत, राजा, नदी आणि वैद्य हे पाच आहेत; जिथे हे पाच नाहीत, तिथे दिवसभर राहू नये.
Explanation
धनवान, श्रौत, राजा, नदी आणि वैद्य हे पाच महत्त्वाचे घटक आहेत; जिथे हे नाहीत, तिथे राहू नये.
या श्लोकात Chanakya ने सांगितले आहे की, धन, विद्या, सत्ता, जल आणि आरोग्य हे जीवनाचे अत्यंत महत्त्वाचे घटक आहेत. धनिक व्यक्ती जीवनात समृद्धी आणतो, श्रौत व्यक्ती ज्ञान आणि विद्या प्रदान करतो, राजा समाजाचे नेतृत्व करतो, नदी जीवनासाठी आवश्यक पाण्याचे स्रोत आहे, आणि वैद्य आरोग्याचे रक्षण करतो. या पाच घटकांशिवाय जीवनात सुख आणि समृद्धी मिळवणे कठीण आहे. त्यामुळे जिथे हे पाच घटक नाहीत, तिथे एकही दिवस राहू नये, म्हणजेच तिथे जीवनात काहीच मूल्य नाही.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 01-09