Chapter 10 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
धनहीनो न हीनश्च धनिकः स सुनिश्चयः । विद्यारत्नेन हीनो यः स हीनः सर्ववस्तुषु
Transliteration
dhanahīno na hīnaśca dhanikaḥ sa suniścayaḥ | vidyāratnena hīno yaḥ sa hīnaḥ sarvavastuṣu
Translation
ధనములేని వ్యక్తి నిష్క్రియ, ధనికుడు మాత్రం ధనవంతుడు అని నిర్ధారించు. విద్యారత్నం లేని వ్యక్తి మాత్రం అన్ని విషయాలలో నిష్క్రియ.
Literal meaning: ధనములేని వ్యక్తి నిష్క్రియ, ధనికుడు మాత్రం ధనవంతుడు అని నిర్ధారించు. విద్యారత్నం లేని వ్యక్తి మాత్రం అన్ని విషయాలలో నిష్క్రియ.
Explanation
ధనములేని వ్యక్తి నిష్క్రియగా ఉంటాడు, కానీ ధనికుడు ధనవంతుడు. విద్యారత్నం లేని వ్యక్తి అన్ని విషయాలలో నిష్క్రియగా ఉంటాడు.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు ధనాన్ని మరియు విద్యను ప్రాధమికంగా చర్చిస్తున్నారు. ధనములేని వ్యక్తి నిష్క్రియగా ఉంటాడు, అంటే అతనికి జీవనంలో ముందుకు సాగడానికి అవసరమైన వనరులు లేవు. కానీ ధనికుడు ధనవంతుడు, అంటే అతనికి ఆర్థికంగా స్థిరంగా ఉండటానికి అవసరమైన వనరులు ఉన్నాయి. ఇక్కడ విద్య కూడా ముఖ్యమైనది; విద్యారత్నం లేని వ్యక్తి అన్ని విషయాలలో నిష్క్రియగా ఉంటాడు, అంటే విద్య లేకపోతే, వ్యక్తి తన సామర్థ్యాలను పూర్తిగా ఉపయోగించుకోలేడు. ఈ శ్లోకం మనకు ధనం మరియు విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 10-01