Chapter 10 · Verse 9
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
यस्य नास्ति स्वयं प्रज्ञा शास्त्रं तस्य करोति किम् । लोचनाभ्यां विहीनस्य दर्पणः किं करिष्यति
Transliteration
yasya nāsti svayaṃ prajñā śāstraṃ tasya karoti kim | locanābhyāṃ vihīnasya darpaṇaḥ kiṃ kariṣyati
Translation
ಯಾರಿಗೋಸ್ಕರ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲ, ಆತನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆ? ಕಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯು ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆ?
Literal meaning: ಯಾರಿಗೋಸ್ಕರ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲ, ಆತನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆ? ಕಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯು ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆ?
Explanation
ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆಲ್ಲಾ ವ್ಯರ್ಥ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞೆ (ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ) ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯಾರಿಗೋಸ್ಕರ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲ, ಆತನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡುತ್ತವೆ? ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯು ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ? ಕಣ್ಮರೆಯು ಕಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ರೀತಿ, ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯೆ ಯಾವುದೇ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 10-09