Chapter 11 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
न वेत्ति यो यस्य गुणप्रकर्षं स तं सदा निन्दति नात्र चित्रम् । यथा किराती करिकुम्भलब्धां मुक्तां परित्यज्य बिभर्ति गुञ्जाम्
Transliteration
na vetti yo yasya guṇaprakarṣaṃ sa taṃ sadā nindati nātra citram | yathā kirātī karikumbhalabdhāṃ muktāṃ parityajya bibharti guñjām
Translation
जो व्यक्ती दुसऱ्याच्या गुणांचे महत्त्व समजून घेत नाही, तो नेहमी त्याची निंदा करतो, हे आश्चर्यकारक नाही. जसे की एक किरात, जो करिकुंभल मिळवूनही, मण्याला सोडून ठेवतो.
Literal meaning: जो व्यक्ती दुसऱ्याच्या गुणप्रकर्षाला जाणत नाही, तो त्याला नेहमी निंदा करतो, यामध्ये काही आश्चर्य नाही. जसे एक किरात, जो करिकुंभल मिळवूनही, मण्याला सोडून ठेवतो.
Explanation
दुसऱ्याच्या गुणांचे महत्त्व न समजणारा व्यक्ती त्याची निंदा करतो.
या श्लोकात चाणक्य सांगतात की, जो व्यक्ती दुसऱ्याच्या गुणांचे महत्त्व समजून घेत नाही, तो नेहमी त्या व्यक्तीची निंदा करतो. हे आश्चर्यकारक नाही कारण त्याला त्या व्यक्तीच्या गुणांचा आदर नाही. उदाहरणार्थ, एक किरात (जंगलात राहणारा आदिवासी) ज्या करिकुंभल (एक प्रकारचा मोती) मिळवतो, त्याला त्याच्या सौंदर्याची किंमत समजत नाही आणि तो त्याला सोडून गुञ्जा (एक साधा आणि कमी मूल्याचा वस्तू) घेऊन जातो. यामुळे तो त्याच्या समृद्धीसाठी एक उत्तम संधी गमावतो.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 11-08