Chapter 12 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
सानन्दं सदनं सुतास्तु सुधियः कान्ता प्रियालापिनी इच्छापूर्तिधनं स्वयोषिति रतिः स्वाज्ञापराः सेवकाः । आतिथ्यं शिवपूजनं प्रतिदिनं मिष्टान्नपानं गृहे साधोः संगमुपासते च सततं धन्यो गृहस्थाश्रमः
Transliteration
sānandaṃ sadanaṃ sutāstu sudhiyaḥ kāntā priyālāpinī icchāpūrtidhanaṃ svayoṣiti ratiḥ svājñāparāḥ sevakāḥ | ātithyaṃ śivapūjanaṃ pratidinaṃ miṣṭānnapānaṃ gṛhe sādhoḥ saṃgamupāsate ca satataṃ dhanyo gṛhasthāśramaḥ
Translation
आनंदित घर, बुद्धिमान संतती, प्रिय बोलणारी पत्नी, इच्छांची पूर्तता करणारे धन, स्वयंपाकात आनंद, स्वामीच्या आज्ञेचे पालन करणारे सेवक; प्रत्येक दिवशी अतिथींचा सत्कार, शिवाची पूजा, गोड पदार्थ आणि पाण्याचा आस्वाद, हे सर्व साधूच्या घरात नेहमीच असते. गृहस्थाश्रम धन्य आहे.
Literal meaning: आनंदित घर, संतती बुद्धिमान, पत्नी प्रिय बोलणारी, इच्छांची पूर्तता करणारे धन, स्वयंपाकात आनंद, स्वामीच्या आज्ञेचे पालन करणारे सेवक; प्रत्येक दिवशी अतिथींचा सत्कार, शिवाची पूजा, गोड पदार्थ आणि पाण्याचा आस्वाद, हे सर्व साधूच्या घरात नेहमीच असते. गृहस्थाश्रम धन्य आहे.
Explanation
गृहस्थाश्रमात आनंद, बुद्धिमान संतती, प्रिय पत्नी, आणि धार्मिक कार्ये यांचा समावेश असतो.
या श्लोकात गृहस्थाश्रमाच्या महत्त्वाबद्दल सांगितले आहे. आनंदित घर म्हणजे एकत्रित कुटुंब, जिथे सर्व सदस्य एकमेकांच्या सहवासात आनंद घेतात. बुद्धिमान संतती म्हणजे चांगली शिक्षित आणि विचारशील मुले. प्रिय बोलणारी पत्नी म्हणजे एक अशी पत्नी जी आपल्या पतीसाठी प्रेमळ आणि सहानुभूतीने वागते. इच्छांची पूर्तता करणारे धन म्हणजे आर्थिक स्थिरता जी कुटुंबाच्या गरजा पूर्ण करण्यात मदत करते. स्वयंपाकात आनंद म्हणजे चविष्ट अन्न तयार करणे आणि त्याचा आस्वाद घेणे. सेवकांचे आज्ञेचे पालन हे कुटुंबाच्या कार्यात मदत करणारे असते. शिवाची पूजा आणि अतिथींचा सत्कार हे धार्मिक आणि सामाजिक मूल्यांचे प्रतीक आहे. या सर्व गोष्टी एकत्रितपणे गृहस्थाश्रमाला धन्य बनवतात.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 12-01