Chapter 12 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
सानन्दं सदनं सुतास्तु सुधियः कान्ता प्रियालापिनी इच्छापूर्तिधनं स्वयोषिति रतिः स्वाज्ञापराः सेवकाः । आतिथ्यं शिवपूजनं प्रतिदिनं मिष्टान्नपानं गृहे साधोः संगमुपासते च सततं धन्यो गृहस्थाश्रमः
Transliteration
sānandaṃ sadanaṃ sutāstu sudhiyaḥ kāntā priyālāpinī icchāpūrtidhanaṃ svayoṣiti ratiḥ svājñāparāḥ sevakāḥ | ātithyaṃ śivapūjanaṃ pratidinaṃ miṣṭānnapānaṃ gṛhe sādhoḥ saṃgamupāsate ca satataṃ dhanyo gṛhasthāśramaḥ
Translation
ఆనందంగా ఉండే గృహం, మంచి ఆలోచనలతో కూడిన సంతానం, ప్రియమైన మాటలతో కూడిన భార్య, కోరికల నెరవేర్చే సంపద, స్వయంగా ఉన్న స్త్రీతో సుఖం, తనకు అనుగుణంగా ఉండే సేవకులు; ప్రతి రోజు అతిథి సత్కారం, శివ పూజ, మిఠాయిలు మరియు పానీయాలు, సద్గుణాలతో కూడిన వ్యక్తి గృహంలో సదా ఉనికిలో ఉండటం, ఈ విధంగా గృహస్థాశ్రమం ధన్యమైంది.
Literal meaning: ఆనందంగా ఉండే గృహం, మంచి ఆలోచనలతో కూడిన సంతానం, ప్రియమైన మాటలతో కూడిన భార్య, కోరికల నెరవేర్చే సంపద, స్వయంగా ఉన్న స్త్రీతో సుఖం, తనకు అనుగుణంగా ఉండే సేవకులు; ప్రతి రోజు అతిథి సత్కారం, శివ పూజ, మిఠాయిలు మరియు పానీయాలు, సద్గుణాలతో కూడిన వ్యక్తి గృహంలో సదా ఉనికిలో ఉండటం, ఈ విధంగా గృహస్థాశ్రమం ధన్యమైంది.
Explanation
సంతోషంగా ఉండే కుటుంబం, మంచి ఆలోచనలతో కూడిన సంతానం, ప్రియమైన భార్య, కోరికలను నెరవేర్చే సంపద, మరియు సద్గుణాలతో కూడిన వ్యక్తి గృహం ధన్యమైంది.
ఈ శ్లోకంలో గృహస్థాశ్రమం యొక్క ముఖ్యమైన లక్షణాలను వివరించబడింది. ఆనందంగా ఉండే గృహం అంటే, కుటుంబ సభ్యులు సంతోషంగా ఉండటం, మంచి ఆలోచనలతో కూడిన సంతానం అంటే, పిల్లలు మంచి విద్యను పొందడం మరియు మంచి నైతికతను కలిగి ఉండడం. ప్రియమైన భార్య అంటే, భర్తకు మధురమైన మాటలతో మాట్లాడే భార్య, కోరికలను నెరవేర్చే సంపద అంటే, కుటుంబ అవసరాలను తీర్చడానికి అవసరమైన ఆర్థిక స్థితి. స్వయంగా ఉన్న స్త్రీతో సుఖం అంటే, భార్య తన భర్తకు అనుకూలంగా ఉండటం, తనకు అనుగుణంగా ఉండే సేవకులు అంటే, కుటుంబానికి సహాయపడే వ్యక్తులు. ప్రతి రోజు అతిథి సత్కారం, శివ పూజ, మిఠాయిలు మరియు పానీయాలు వంటి సాంప్రదాయాలు గృహంలో ఉండటం, ఈ విధంగా సద్గుణాలతో కూడిన వ్యక్తి గృహం ధన్యమైంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 12-01