Chapter 13 · Verse 9
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
जीवन्तं मृतवन्मन्ये देहिनं धर्मवर्जितम् । मृतो धर्मेण संयुक्तो दीर्घजीवी न संशयः
Transliteration
jīvantaṃ mṛtavanmanye dehinaṃ dharmavarjitam | mṛto dharmeṇa saṃyukto dīrghajīvī na saṃśayaḥ
Translation
ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് നീങ്ങിപ്പോയവനെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു, ധർമ്മം വിട്ടിരിക്കുന്ന ശരീരത്തെ. ധർമ്മത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്ന മരിച്ചവൻ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാണെന്നു സംശയമില്ല.
Literal meaning: ജീവിതത്തിൽ ഉള്ളവനെ ഞാൻ മരിച്ചവനെന്നു കരുതുന്നു, ധർമ്മം വിട്ടിരിക്കുന്ന ശരീരത്തെ. മരിച്ചവൻ ധർമ്മത്തിൽ ചേർന്നാൽ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാണ്, സംശയം ഇല്ല.
Explanation
ധർമ്മം വിട്ടിരിക്കുന്നവൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും, ധർമ്മത്തിൽ ചേർന്നവൻ മരിച്ചിട്ടും ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ ജീവനും മരണവും തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ധർമ്മം, അല്ലെങ്കിൽ നന്മയും നീതിയും, മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ അത്യന്തം പ്രധാനമാണ്. ധർമ്മം വിട്ടിരിക്കുന്ന ശരീരം, അതായത് നന്മയും നീതിയും അനുസരിക്കാത്തവൻ, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും, മരിച്ചവനെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. അതേസമയം, ധർമ്മത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നവൻ, മരിച്ചിട്ടും, ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാണ്, കാരണം അവന്റെ നന്മയും നീതിയും അവന്റെ സ്മരണയിൽ ജീവിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, കാരണം നന്മയും നീതിയും മാത്രം മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെ സമ്പന്നമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 13-09