Chapter 14 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
पृथिव्यां त्रीणि रत्नानि जलमन्नं सुभाषितम् । मूढैः पाषाणखण्डेषु रत्नसंज्ञा विधीयते
Transliteration
pṛthivyāṃ trīṇi ratnāni jalamannaṃ subhāṣitam | mūḍhaiḥ pāṣāṇakhaṇḍeṣu ratnasaṃjñā vidhīyate
Translation
ഭൂമിയിൽ മൂന്നു രത്നങ്ങളുണ്ട്: ജലം, അന്നം, സुभാഷിതം. മൂഢന്മാർക്ക് കല്ലുകളുടെ കഷണങ്ങളിൽ രത്നങ്ങൾ എന്നു പേരിടുന്നു.
Literal meaning: ഭൂമിയിൽ മൂന്നു രത്നങ്ങളുണ്ട്: ജലം, അന്നം, സुभാഷിതം. മൂഢന്മാർക്ക് കല്ലുകളുടെ കഷണങ്ങളിൽ രത്നങ്ങൾ എന്നു പേരിടുന്നു.
Explanation
ഭൂമിയിൽ മൂന്നു പ്രധാന രത്നങ്ങളുണ്ട്: ജലം, അന്നം, സुभാഷിതം.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ഭൂമിയിൽ മൂന്നു പ്രധാന രത്നങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നത് ജലം, ഭക്ഷണം (അന്നം) എന്നിവയും, കൂടാതെ നല്ല വാക്കുകൾ (സുഭാഷിതം) എന്നതുമാണ്. ജലം മനുഷ്യന്റെ ജീവന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ്, ഭക്ഷണം ശരീരത്തിന്റെ പോഷണം നൽകുന്നു, സുഖമായ വാക്കുകൾ മനസ്സിനെ ഉണർത്തുന്നു. എന്നാൽ, മൂഢന്മാർ കല്ലുകൾക്കു മാത്രമായി വിലയിരുത്തുന്നുവെങ്കിൽ, അവർക്കുള്ളത് യഥാർത്ഥത്തിൽ മൂല്യമുള്ളതല്ല. ഇതിലൂടെ, നാം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്, വസ്തുക്കളുടെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം അവയുടെ ഉപയോക്തൃഗുണത്തിൽ ആണ്, മാത്രമല്ല, ജീവിതത്തിൽ സത്യമായും വിലമതിക്കപ്പെടേണ്ടത് ആധാരമായ മൂല്യങ്ങളാണ്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-01