Chapter 14 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
पृथिव्यां त्रीणि रत्नानि जलमन्नं सुभाषितम् । मूढैः पाषाणखण्डेषु रत्नसंज्ञा विधीयते
Transliteration
pṛthivyāṃ trīṇi ratnāni jalamannaṃ subhāṣitam | mūḍhaiḥ pāṣāṇakhaṇḍeṣu ratnasaṃjñā vidhīyate
Translation
భూమిలో మూడు రత్నాలు ఉన్నాయి: నీరు, ఆహారం, మంచి మాటలు. మూర్ఖులు పాళ్ళ రాళ్ళలో రత్నాలు అని పిలుస్తారు.
Literal meaning: భూమిలో మూడు రత్నాలు ఉన్నాయి: నీరు, ఆహారం, మంచి మాటలు. మూర్ఖులు రాళ్ళ ముక్కలలో రత్నాలుగా పిలుస్తారు.
Explanation
భూమిలో మూడు ముఖ్యమైన రత్నాలు: నీరు, ఆహారం, మంచి మాటలు.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు భూమిలో ఉన్న మూడు అత్యంత విలువైన వస్తువులను సూచిస్తున్నాడు. అవి నీరు, ఆహారం మరియు మంచి మాటలు. ఈ మూడు అంశాలు మన జీవితానికి అత్యంత అవసరమైనవి. నీరు మన శరీరానికి, ఆహారం మన శక్తికి, మంచి మాటలు మన సంబంధాలకు అవసరం. మూర్ఖులు మాత్రం పాళ్ళ రాళ్ళను రత్నాలుగా పరిగణిస్తారు, ఇది వారి అవగాహన లోపాన్ని సూచిస్తుంది. నిజమైన విలువలను గుర్తించలేని వారు, అర్థం చేసుకోని విషయాలను విలువైనవి అనుకుంటారు.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-01