Languages

Chapter 14 · Verse 8

Chapter 14 · Verse 8

Attributed to Chanakya (Kautilya)

Sanskrit

दाने तपसि शौर्ये वा विज्ञाने विनये नये । विस्मयो नहि कर्तव्यो बहुरत्ना वसुन्धरा

Transliteration

dāne tapasi śaurye vā vijñāne vinaye naye | vismayo nahi kartavyo bahuratnā vasundharā

Translation

दान, तप, शौर्य, ज्ञान, विनय और नेतृत्व में कोई विस्मय नहीं होना चाहिए; क्योंकि पृथ्वी में अनेक रत्न हैं।

Literal meaning: दान, तप, शौर्य, या ज्ञान, विनय और नेतृत्व में कोई आश्चर्य नहीं होना चाहिए; बहुत से रत्न पृथ्वी में हैं।

Explanation

दान, तप, शौर्य, ज्ञान, विनय और नेतृत्व में विस्मय नहीं होना चाहिए।

इस श्लोक में चाणक्य यह सिखाते हैं कि दान, तप, शौर्य, ज्ञान, विनय और नेतृत्व जैसे गुणों में कोई भी विस्मय या आश्चर्य नहीं होना चाहिए। इसका तात्पर्य यह है कि ये सभी गुण अत्यंत महत्वपूर्ण हैं और इनका होना सामान्य बात है। पृथ्वी पर अनेक रत्न हैं, अर्थात् जीवन में कई मूल्यवान चीजें हैं, लेकिन इन गुणों की महत्ता सबसे अधिक है। इसलिए, हमें इन गुणों को अपनाने और विकसित करने में प्रयासरत रहना चाहिए।

Source edition (provenance)

sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-08

Share X Facebook