Chapter 15 · Verse 10
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अनन्तशास्त्रं बहुलाश्च विद्याः स्वल्पश्च कालो बहुविघ्नता च । यत्सारभूतं तदुपासनीयां हंसो यथा क्षीरमिवाम्बुमध्यात्
Transliteration
anantaśāstraṃ bahulāśca vidyāḥ svalpaśca kālo bahuvighnatā ca | yatsārabhūtaṃ tadupāsanīyāṃ haṃso yathā kṣīramivāmbumadhyāt
Translation
अणंत शास्त्र, अनेक विद्यांचा अभ्यास, कमी वेळ आणि अनेक अडचणी यांचा विचार करता, ज्याचे सारभूत आहे, त्याची उपासना करावी, जसे हंस दूध आणि पाण्यातून निवडतो.
Literal meaning: अनंत शास्त्र, अनेक विद्याएँ, थोडा वेळ आणि अनेक अडचणी यांचा विचार करता, ज्याचे सारभूत आहे, त्याची उपासना करावी, जसे हंस दूध आणि पाण्यातून निवडतो.
Explanation
महत्त्वाच्या गोष्टींची निवड करणे आवश्यक आहे.
या श्लोकात चाणक्य म्हणतात की, अनंत शास्त्र आणि अनेक विद्यांचा अभ्यास करणे हे महत्त्वाचे असले तरी, कमी वेळ आणि अनेक अडचणी यामुळे, आपल्याला केवळ त्या गोष्टींची उपासना करावी लागेल ज्याचे सारभूत आहे. हंस जसा दूध आणि पाण्यातून फक्त दूध निवडतो, तसाच आपल्याला महत्त्वाच्या गोष्टींची निवड करणे आवश्यक आहे. याचा अर्थ असा आहे की, जीवनात अनेक गोष्टी असू शकतात, पण त्यातले योग्य आणि महत्त्वाचे निवडणे हेच खरे ज्ञान आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-10