Chapter 15 · Verse 11
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
दूरागतं पथि श्रान्तं वृथा च गृहमागतम् । अनर्चयित्वा यो भुङ्क्ते स वै चाण्डाल उच्यते
Transliteration
dūrāgataṃ pathi śrāntaṃ vṛthā ca gṛhamāgatam | anarcayitvā yo bhuṅkte sa vai cāṇḍāla ucyate
Translation
ದೂರದಿಂದ ಬಂದ, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಳಕಳಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ, ನಿರರ್ಥಕವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು, ಆತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸದೆ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು ಚಾಂಡಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಾನೆ.
Literal meaning: ದೂರದಿಂದ ಬಂದ, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾಂತ, ನಿರರ್ಥಕವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸದೆ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು ಚಾಂಡಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಾನೆ.
Explanation
ನಿರರ್ಥಕವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸದೆ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು ಚಾಂಡಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ದೂರದಿಂದ ಬಂದ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಶ್ರಾಂತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಬರುವಾಗ, ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸದೆ, ಆರಾಧಿಸದೆ ಭೋಜನ ನೀಡುವುದು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರಾದರೂ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರುವಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವುದು, ಅವರ ಶ್ರಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ, ನಾವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತೇವೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-11