Chapter 15 · Verse 16
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
पीतः क्रुद्धेन तातश्चरणतलहतो वल्लभो येन रोषा दाबाल्याद्विप्रवर्यैः स्ववदनविवरे धार्यते वैरिणी मे । गेहं मे छेदयन्ति प्रतिदिवसमुमाकान्तपूजानिमित्तं तस्मात्खिन्ना सदाहं द्विजकुलनिलयं नाथ युक्तं त्यजामि
Transliteration
pītaḥ kruddhena tātaścaraṇatalahato vallabho yena roṣā dābālyādvipravaryaiḥ svavadanavivare dhāryate vairiṇī me | gehaṃ me chedayanti pratidivasamumākāntapūjānimittaṃ tasmātkhinnā sadāhaṃ dvijakulanilayaṃ nātha yuktaṃ tyajāmi
Translation
తాత, నన్ను చంపిన ఆగ్రహితుడైన వల్లభుడు, నా ముఖంలో నన్ను నిరంతరం బాధించే శత్రువుగా ఉన్నాడు. నా ఇంటిని ప్రతిరోజు ఉమాకాంత పూజ కోసం నాశనం చేస్తాడు. అందువల్ల, నేను ఎప్పుడూ క్షీణిస్తున్నాను, అందువల్ల నేను ద్విజ కులంలో ఉన్న నా నాథుడిని విడిచిపెడుతున్నాను.
Literal meaning: తాత, నన్ను కర్రతో కొట్టిన ఆగ్రహితుడైన వల్లభుడు, నా ముఖంలో నన్ను నిరంతరం బాధించే శత్రువుగా ఉన్నాడు. నా ఇంటిని ప్రతిరోజు ఉమాకాంత పూజ కోసం నాశనం చేస్తాడు. అందువల్ల, నేను ఎప్పుడూ క్షీణిస్తున్నాను, అందువల్ల నేను ద్విజ కులంలో ఉన్న నా నాథుడిని విడిచిపెడుతున్నాను.
Explanation
శత్రువుల వల్ల బాధపడటం వల్ల వ్యక్తి తన నాథుడిని విడిచిపెడుతున్నాడు.
ఈ శ్లోకంలో, ఒక వ్యక్తి తన జీవితంలో ఎదుర్కొనే కష్టాలను మరియు శత్రువుల ప్రభావాన్ని వ్యక్తం చేస్తున్నాడు. అతను 'వల్లభుడు' అనే వ్యక్తి ద్వారా నిరంతరం బాధపడుతున్నాడు, ఇది అతని ముఖంలో శత్రువుగా మారింది. ఈ బాధ కారణంగా, అతను తన ఇంటిని ప్రతిరోజు నాశనం చేస్తున్నాడు, ఇది అతని ఆధ్యాత్మికతను మరియు శాంతిని దెబ్బతీస్తుంది. ఈ పరిస్థితి అతనిని క్షీణతకు గురి చేస్తోంది, అందువల్ల అతను తన నాథుడిని విడిచిపెడుతున్నాడు. ఈ శ్లోకం వ్యక్తి యొక్క ఆంతర్యాన్ని, కష్టాలను మరియు శాంతి కోసం చేసే ప్రయత్నాలను ప్రతిబింబిస్తుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-16