Chapter 15 · Verse 17
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
बन्धनानि खलु सन्ति बहूनि प्रेमरज्जुकृतबन्धनमन्यत् । दारुभेदनिपुणोऽपि षडंघ्रि-र्निष्क्रियो भवति पंकजकोशेः
Transliteration
bandhanāni khalu santi bahūni premarajjukṛtabandhanamanyat | dārubhedanipuṇo'pi ṣaḍaṃghri-rniṣkriyo bhavati paṃkajakośeḥ
Translation
സ്നേഹത്താൽ ബന്ധിപ്പിച്ച ബന്ധങ്ങൾ പലതും ഉണ്ട്; മരം തകർക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ പോലും ആറു അങ്കലുകൾക്കൊപ്പം പഞ്ചജ കോശത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു പോകുന്നു.
Literal meaning: സ്നേഹത്താൽ ബന്ധിപ്പിച്ച ബന്ധങ്ങൾ പലതും ഉണ്ട്; മരം തകർക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ പോലും ആറു അങ്കലുകൾക്കൊപ്പം പഞ്ചജ കോശത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു പോകുന്നു.
Explanation
സ്നേഹത്തിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന ബന്ധങ്ങൾ വളരെ ശക്തമാണ്, എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ അവയെ മറികടക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ഉണ്ടാകാം.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, സ്നേഹത്താൽ ഉണ്ടാകുന്ന ബന്ധങ്ങൾ എത്രയും ശക്തമാണെന്ന് ചാനക്യൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സ്നേഹത്തിന്റെ ബന്ധങ്ങൾ പലതും ഉണ്ടാകുന്നു, അവയെ മറികടക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ഉണ്ടാകാം. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു വ്യക്തി മരം തകർക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്, എന്നാൽ അവൻ പഞ്ചജ കോശത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു പോകുമ്പോൾ, അവന്റെ ശക്തി നശിക്കുന്നു. അതായത്, സ്നേഹത്തിന്റെ ബന്ധങ്ങൾ എത്ര ശക്തമായിരുന്നാലും, ചിലപ്പോൾ അവയെ മറികടക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ഉണ്ടാകാം. സ്നേഹത്തിന്റെ ബന്ധങ്ങൾ പലപ്പോഴും മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്, എന്നാൽ അവയെ മറികടക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അവയുടെ ശക്തി കുറഞ്ഞു പോകും.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-17