Chapter 15 · Verse 17
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
बन्धनानि खलु सन्ति बहूनि प्रेमरज्जुकृतबन्धनमन्यत् । दारुभेदनिपुणोऽपि षडंघ्रि-र्निष्क्रियो भवति पंकजकोशेः
Transliteration
bandhanāni khalu santi bahūni premarajjukṛtabandhanamanyat | dārubhedanipuṇo'pi ṣaḍaṃghri-rniṣkriyo bhavati paṃkajakośeḥ
Translation
बंदन अनेक आहेत, प्रेमाच्या रस्स्याने बांधलेले वेगळेच आहेत. लाकडाला तोडण्यात कुशल असलेला देखील, सहा अंगांनी निष्क्रिय होतो पंकजाच्या कोशात.
Literal meaning: बंदन खरेच अनेक आहेत, प्रेमाच्या रस्स्याने बांधलेले वेगळे आहेत. लाकडाला तोडण्यात कुशल असलेला देखील, सहा अंगांनी निष्क्रिय होतो पंकजाच्या कोशात.
Explanation
प्रेमाच्या बंधनांची महत्ता आणि त्यांची विशेषता दर्शवली आहे.
या श्लोकात सांगितले आहे की, जीवनात अनेक प्रकारचे बंधन असतात, परंतु प्रेमाच्या बंधनांची एक विशेषता आहे. प्रेमाच्या रस्स्याने बांधलेले बंधन हे इतर बंधनांपेक्षा वेगळे आणि अधिक महत्त्वाचे असतात. दुसऱ्या भागात, लाकडाला तोडण्यात कुशल असलेला व्यक्ती देखील, पंकजाच्या कोशात सहा अंगांनी निष्क्रिय होतो, म्हणजेच प्रेमाच्या बंधनात असलेल्या व्यक्तीला त्याच्या कौशल्याचीही किंमत नाही. हे दर्शवते की प्रेमाच्या बंधनात असलेल्या व्यक्तीला त्याच्या बाह्य क्षमतांचा उपयोग करता येत नाही, कारण प्रेमाच्या बंधनात असलेल्या व्यक्तीला त्याच्या भावना आणि नातेसंबंधांमुळे एक वेगळा अनुभव येतो.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-17