Chapter 15 · Verse 18
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
छिन्नोऽपि चन्दनतरुर्न जहाति गन्धं वृद्धोऽपि वारणपतिर्न जहाति लीलाम् । यन्त्रार्पितो मधुरतां न जहाति चेक्षुः क्षीणोऽपि न त्यजति शीलगुणान्कुलीनः
Transliteration
chinno'pi candanatarurna jahāti gandhaṃ vṛddho'pi vāraṇapatirna jahāti līlām | yantrārpito madhuratāṃ na jahāti cekṣuḥ kṣīṇo'pi na tyajati śīlaguṇānkulīnaḥ
Translation
ಕತ್ತರಿಸಲಾದ ಚಂದನ ಮರವು ತನ್ನ ಸುಗಂಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹಳೆಯ ಆನೆ ತನ್ನ ಆಟವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿದ ಕಣ್ಣು ತನ್ನ ಮಧುರತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕುಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಶೀಲ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Literal meaning: ಕತ್ತರಿಸಲಾದ ಚಂದನ ಮರವು ಸುಗಂಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹಳೆಯ ಆನೆ ತನ್ನ ಆಟವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿದ ಕಣ್ಣು ತನ್ನ ಮಧುರತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕುಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಶೀಲ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Explanation
ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಶೀಲವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಕತ್ತರಿಸಲಾದ ಚಂದನ ಮರವು ತನ್ನ ಸುಗಂಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದರಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಶೀಲವು ಯಾವಾಗಲೂ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಆನೆ ತನ್ನ ಆಟವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದರಿಂದ, ವಯಸ್ಸಾದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಶೀಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿದ ಕಣ್ಣು ತನ್ನ ಮಧುರತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಗುಣವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಶೀಲ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳು ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಶೀಲವು ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-18