Chapter 15 · Verse 19
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
उर्व्यां कोऽपि महीधरो लघुतरो दोर्भ्यां धृतो लीलया तेन त्वं दिवि भूतले च सततं गोवर्धनो गीयसे । त्वां त्रैलोक्यधरं वहामि कुचयोरग्रे न तद्गण्यते किं वा केशव भाषणेन बहुना पुण्यैर्यशो लभ्यते
Transliteration
urvyāṃ ko'pi mahīdharo laghutaro dorbhyāṃ dhṛto līlayā tena tvaṃ divi bhūtale ca satataṃ govardhano gīyase | tvāṃ trailokyadharaṃ vahāmi kucayoragre na tadgaṇyate kiṃ vā keśava bhāṣaṇena bahunā puṇyairyaśo labhyate
Translation
ಊರ್ವ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಭೂಮಿಯ ಧರಿಸುವವರು, ಅವರ ಕೈಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವುದರಿಂದ, ನಿನ್ನನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಗೋವರ್ಧನನಂತೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ಧರಿಸುವವನಂತೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಅದು ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕೇಶವನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
Literal meaning: ಊರ್ವ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಭೂಮಿಯ ಧರಿಸುವವರು, ಅವರ ಕೈಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವುದರಿಂದ, ನಿನ್ನನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಗೋವರ್ಧನನಂತೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ಧರಿಸುವವನಂತೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಅದು ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕೇಶವನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
Explanation
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಯಾರಾದರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಗೋವರ್ಧನನಂತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಭೂಮಿಯ ಧರಿಸುವವರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಗೋವರ್ಧನನಂತೆ, ಅಂದರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ಧರಿಸುವವನಂತೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೇಶವನ ಮಾತುಗಳು, ಅಂದರೆ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಮಾತುಗಳು, ಬಹಳಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾತುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-19