Chapter 15 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
यस्य चित्तं द्रवीभूतं कृपया सर्वजन्तुषु । तस्य ज्ञानेन मोक्षेण किं जटाभस्मलेपनैः
Transliteration
yasya cittaṃ dravībhūtaṃ kṛpayā sarvajantuṣu | tasya jñānena mokṣeṇa kiṃ jaṭābhasmalepanaiḥ
Translation
ज्याचं मन सर्व प्राण्यांवर दयाळू झालं आहे, त्याच्या ज्ञानाने आणि मोक्षाने जटा आणि भस्म लावण्याने काय साधता येईल?
Literal meaning: ज्याचं मन द्रवीभूत झालं आहे दयेमुळे सर्व प्राण्यांवर, त्याच्या ज्ञानाने मोक्षाने जटा आणि भस्म लावण्याने काय साधता येईल?
Explanation
दयाळूपणा आणि ज्ञान यांचा महत्त्व.
या श्लोकात चाणक्य म्हणतात की, ज्याचं मन सर्व प्राण्यांवर दयाळू आहे, त्याच्या ज्ञानाने आणि मोक्षाने जटा आणि भस्म लावण्याने काहीही साधता येणार नाही. याचा अर्थ असा आहे की, दयाळूपणा आणि ज्ञान हे खरे मूल्य आहेत. जटा आणि भस्म लावणे म्हणजे बाह्य आडनाव किंवा धार्मिक प्रतीकांवर अवलंबून राहणे, परंतु खरे ज्ञान आणि दयाळूपणा हे आत्मिक उन्नतीसाठी आवश्यक आहेत. त्यामुळे, व्यक्तीच्या आचारधर्मात दयाळूपणाचे स्थान महत्त्वाचे आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-01