Chapter 15 · Verse 2
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्यं प्रबोधयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा सोऽनृणी भवेत्
Transliteration
ekamapyakṣaraṃ yastu guruḥ śiṣyaṃ prabodhayet | pṛthivyāṃ nāsti taddravyaṃ yaddattvā so'nṛṇī bhavet
Translation
जो गुरु शिष्याला एकही अक्षर शिकवतो, तो पृथ्वीवर अनमोल आहे; त्याने दिलेल्या ज्ञानाने तो कधीही कर्जदार होत नाही.
Literal meaning: जो गुरु शिष्याला एकही अक्षर शिकवतो, तो पृथ्वीवर तत्त्वज्ञानाने अनमोल आहे; त्याने दिलेल्या ज्ञानाने तो कधीही कर्जदार होत नाही.
Explanation
गुरुने शिष्याला शिकवलेले ज्ञान अनमोल आहे.
या श्लोकात गुरु-शिष्य संबंधाचे महत्त्व दर्शवले आहे. जो गुरु आपल्या शिष्याला एकही अक्षर शिकवतो, तो पृथ्वीवर अनमोल आहे. याचा अर्थ असा आहे की, ज्ञान देणारा गुरु कधीही कर्जदार होत नाही, कारण त्याने दिलेल्या ज्ञानामुळे शिष्याचा विकास होतो आणि तो जीवनात यशस्वी होतो. ज्ञानाचे मूल्य अनमोल आहे आणि ते देणारे गुरु हे समाजात विशेष स्थान प्राप्त करतात.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-02