Chapter 15 · Verse 4
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कुचैलिनं दन्तमलोपधारिणं बह्वाशिनं निष्ठुरभाषिणं च । सूर्योदये चास्तमिते शयानं विमुञ्चति श्रीर्यदि चक्रपाणिः
Transliteration
kucailinaṃ dantamalopadhāriṇaṃ bahvāśinaṃ niṣṭhurabhāṣiṇaṃ ca | sūryodaye cāstamite śayānaṃ vimuñcati śrīryadi cakrapāṇiḥ
Translation
ಕೂಚಲಿನ, ದಂತಮಲೋಪಧಾರಕ, ಬಹ್ವಾಶಿನ, ನಿಷ್ಠುರಭಾಷಕನನ್ನು ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿತನಾಗಿರುವಾಗ ಶಯನದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಶ್ರೀರ್ಯಾದಿ ಚಕ್ರಪಾಣಿಯು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
Literal meaning: ಕೂಚಲಿನ, ದಂತದ ಮಲವನ್ನು ಧರಿಸುವ, ಬಹಳಷ್ಟು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ, ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿತನಾಗಿರುವಾಗ ಶಯನದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಶ್ರೀರ್ಯಾದಿ ಚಕ್ರಪಾಣಿಯು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
Explanation
ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯಕರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಿಂದ ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಕೂಚಲಿನ' ಎಂದರೆ ದುಷ್ಟ, 'ದಂತಮಲೋಪಧಾರಕ' ಎಂದರೆ ತನ್ನ ದಂತಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳದ, 'ಬಹ್ವಾಶಿನ' ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿನ್ನುವ, 'ನಿಷ್ಠುರಭಾಷಕ' ಎಂದರೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿತನಾಗಿರುವಾಗ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವರನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ದುಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-04