Chapter 15 · Verse 4
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कुचैलिनं दन्तमलोपधारिणं बह्वाशिनं निष्ठुरभाषिणं च । सूर्योदये चास्तमिते शयानं विमुञ्चति श्रीर्यदि चक्रपाणिः
Transliteration
kucailinaṃ dantamalopadhāriṇaṃ bahvāśinaṃ niṣṭhurabhāṣiṇaṃ ca | sūryodaye cāstamite śayānaṃ vimuñcati śrīryadi cakrapāṇiḥ
Translation
കുചൈലിനം, ദന്തമലോപ്പധാരിണം, ബഹ്വാശിനം, നിഷ്ഠുരഭാഷിണം എന്നിവയെ സൂര്യോദയത്തിൽ അസ്തമിക്കുന്നവനെ, ചക്രപാണി വിട്ടുകളയുന്നു, എങ്കിൽ ശ്രീ.
Literal meaning: കുചൈലിനം, ദന്തമലോപ്പധാരിണം, ബഹ്വാശിനം, നിഷ്ഠുരഭാഷിണം എന്നിവയെ സൂര്യോദയത്തിൽ അസ്തമിക്കുന്നവനെ, ചക്രപാണി വിട്ടുകളയുന്നു, എങ്കിൽ ശ്രീ.
Explanation
ദുഷ്ടന്മാരെ സൂര്യോദയത്തിൽ അസ്തമിക്കുന്നവനെ, ചക്രപാണി (വിഷ്ണു) വിട്ടുകളയുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ദുഷ്ടന്മാരുടെ സ്വഭാവങ്ങളെ വിവരിക്കുന്നു. കുചൈലിനം (കുചെയ്യുന്നവൻ), ദന്തമലോപ്പധാരിണം (ദന്തമലമുണ്ടായവൻ), ബഹ്വാശിനം (അനേകം ഭക്ഷണങ്ങൾ കഴിക്കുന്നവൻ), നിഷ്ഠുരഭാഷിണം (നിഷ്ഠുരമായ ഭാഷയിൽ സംസാരിക്കുന്നവൻ) എന്നിവയെ സൂര്യോദയത്തിൽ അസ്തമിക്കുന്നവനായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ദുഷ്ടന്മാരെ ചക്രപാണി (വിഷ്ണു) വിട്ടുകളയുന്നു എന്നത്, ദുഷ്ടന്മാരുടെ ശിക്ഷണം, അവരുടെ ദുഷ്ട പ്രവൃത്തികൾക്ക് ശിക്ഷ നൽകുക എന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്. ഈ ശ്ലോകം, ദുഷ്ടന്മാരുടെ സ്വഭാവങ്ങൾക്കുള്ള ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്, അവരെ ഒഴിവാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-04