Chapter 15 · Verse 4
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कुचैलिनं दन्तमलोपधारिणं बह्वाशिनं निष्ठुरभाषिणं च । सूर्योदये चास्तमिते शयानं विमुञ्चति श्रीर्यदि चक्रपाणिः
Transliteration
kucailinaṃ dantamalopadhāriṇaṃ bahvāśinaṃ niṣṭhurabhāṣiṇaṃ ca | sūryodaye cāstamite śayānaṃ vimuñcati śrīryadi cakrapāṇiḥ
Translation
कुचैल, दातांच्या गंदळाने भरलेला, खूप खाणारा, कठोर भाषण करणारा, सूर्य उगवताना आणि अस्ताला जाताना झोपलेला असलेला व्यक्ती श्रीकृष्णाने सोडून दिला.
Literal meaning: कुचैल, दातांच्या गंदळाने भरलेला, खूप खाणारा, कठोर भाषण करणारा, सूर्य उगवताना आणि अस्ताला जाताना झोपलेला असलेला व्यक्ती श्रीकृष्णाने सोडून दिला.
Explanation
कुचैल, दातांच्या गंदळाने भरलेला, खूप खाणारा, कठोर भाषण करणारा व्यक्ती श्रीकृष्णाने सोडून दिला.
या श्लोकात व्यक्त केलेले विचार हे एक नैतिक धडा देतात. कुचैल म्हणजे अस्वच्छ, दातांच्या गंदळाने भरलेला व्यक्ती, जो खूप खाणारा आणि कठोर भाषण करणारा आहे, त्याला श्रीकृष्णाने सोडून दिले. याचा अर्थ असा आहे की, अस्वच्छता, अत्यधिक भूक आणि कठोर वर्तन हे गुण असलेल्या व्यक्तीला समाजात स्थान नाही. हे दर्शवते की, स्वच्छता, संयम आणि सौम्य भाषण हे गुण असलेले व्यक्तीच समाजात मान्यता मिळवतात. यामुळे, आपल्या वर्तनात आणि आचारधर्मात सुधारणा करणे आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-04