Chapter 15 · Verse 4
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कुचैलिनं दन्तमलोपधारिणं बह्वाशिनं निष्ठुरभाषिणं च । सूर्योदये चास्तमिते शयानं विमुञ्चति श्रीर्यदि चक्रपाणिः
Transliteration
kucailinaṃ dantamalopadhāriṇaṃ bahvāśinaṃ niṣṭhurabhāṣiṇaṃ ca | sūryodaye cāstamite śayānaṃ vimuñcati śrīryadi cakrapāṇiḥ
Translation
కుచైలినం, దంతమలొపధారిణం, బహ్వాశినం, నిష్ఠురభాషిణం చ. సూర్యోదయానికి, అస్తమితానికి శయనమై ఉన్నది, విముంచతి శ్రీయది చక్రపాణిః
Literal meaning: కుచైలినం, దంతమలొపధారిణం, బహ్వాశినం, నిష్ఠురభాషిణం వంటి వ్యక్తిని, సూర్యోదయానికి, అస్తమితానికి శయనమై ఉన్నప్పుడు, శ్రీ చక్రపాణి విమోచిస్తాడు
Explanation
అనైతికమైన వ్యక్తులు సూర్యోదయానికి, అస్తమితానికి శయనమై ఉన్నప్పుడు, శ్రేయస్సు వాటిని విడిచిపెడుతుంది.
ఈ శ్లోకంలో కుచైలినం, దంతమలొపధారిణం, బహ్వాశినం, నిష్ఠురభాషిణం వంటి వ్యక్తుల లక్షణాలను వివరించడం జరిగింది. ఈ లక్షణాలు ఉన్న వ్యక్తులు సూర్యోదయానికి, అస్తమితానికి శయనమై ఉన్నప్పుడు, వారి శ్రేయస్సు లేదా అదృష్టం వాటిని విడిచిపెడుతుంది అని చెప్పబడింది. అంటే, అప్రతిష్టితమైన, అప్రయోజకమైన, దుర్గుణాలున్న వ్యక్తులు తమ దుర్గుణాల వల్ల శ్రేయస్సును కోల్పోతారు. ఈ శ్లోకం ద్వారా మనకు తెలియజేయబడుతున్నది, మంచి లక్షణాలు కలిగిన వ్యక్తులు మాత్రమే శ్రేయస్సును పొందగలరు.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-04