Chapter 15 · Verse 7
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अयुक्तं स्वामिनो युक्तं युक्तं नीचस्य दूषणम् । अमृतं राहवे मृत्युर्विषं शङ्करभूषणम्
Transliteration
ayuktaṃ svāmino yuktaṃ yuktaṃ nīcasya dūṣaṇam | amṛtaṃ rāhave mṛtyurviṣaṃ śaṅkarabhūṣaṇam
Translation
ಅಯುಕ್ತವಾದ ಸ್ವಾಮಿಯು ಯುಕ್ತವಾದ, ಯುಕ್ತವಾದ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೂಷಣವಾಗಿದೆ. ಅಮೃತವು ರಾಮನಿಗೆ, ಮರಣವು ವಿಷವಾಗಿದೆ, ಶಂಕರನ ಆಭೂಷಣವಾಗಿದೆ.
Literal meaning: ಅಯುಕ್ತವಾದ ಸ್ವಾಮಿಯು ಯುಕ್ತವಾದ, ಯುಕ್ತವಾದ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೂಷಣವಾಗಿದೆ. ಅಮೃತವು ರಾಮನಿಗೆ, ಮರಣವು ವಿಷವಾಗಿದೆ, ಶಂಕರನ ಆಭೂಷಣವಾಗಿದೆ.
Explanation
ಅಯುಕ್ತವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಯುಕ್ತವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೂಷಣವು ಅಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುಣ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಯುಕ್ತವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ಅಂದರೆ, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನೀಯತೆ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ಯುಕ್ತವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೂಷಣವು ಅಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕೆಟ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಮೃತ ಮತ್ತು ವಿಷವನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮನಿಗೆ ಅಮೃತವು, ಅಂದರೆ, ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಗುಣಗಳು, ಆದರೆ ಮರಣವು ವಿಷವಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ, ಕೆಟ್ಟ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಕೃತ್ಯಗಳು ಶಂಕರನ ಆಭೂಷಣವನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧಾರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-07