Chapter 16 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
न ध्यातं पदमीश्वरस्य विधिवत्संसारविच्छित्तये स्वर्गद्वारकपाटपाटनपटुर्धर्मोऽपि नोपार्जितः । नारीपीनपयोधरोरुयुगला स्वप्नेऽपि नालिंगितं मातुः केवलमेव यौवनवनच्छेदे कुठारा वयम्
Transliteration
na dhyātaṃ padamīśvarasya vidhivatsaṃsāravicchittaye svargadvārakapāṭapāṭanapaṭurdharmo'pi nopārjitaḥ | nārīpīnapayodharoruyugalā svapne'pi nāliṃgitaṃ mātuḥ kevalameva yauvanavanacchede kuṭhārā vayam
Translation
ಇಷ್ಟವಾದ ದೇವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಂಸಾರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸ್ವರ್ಗದ ದ್ವಾರವನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಧರ್ಮವೂ ಕೂಡ ಸಂಪಾದಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯ ದೇಹದ ಸುಂದರ ಯುಗಲವನ್ನು ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ತಾಯಿಯ ಕೇವಲ ಯುವಕತನವನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು ನಾವು ಕುತ್ತಾರಿಯಂತೆ ಇದ್ದೇವೆ.
Literal meaning: ದೇವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಂಸಾರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸ್ವರ್ಗದ ದ್ವಾರವನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಧರ್ಮವೂ ಕೂಡ ಸಂಪಾದಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯ ದೇಹದ ಸುಂದರ ಯುಗಲವನ್ನು ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ತಾಯಿಯ ಕೇವಲ ಯುವಕತನವನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು ನಾವು ಕುತ್ತಾರಿಯಂತೆ ಇದ್ದೇವೆ.
Explanation
ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಕೊರತೆಯು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯವಾದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವುದು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯವಾದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ನಾವು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಜೀವನವು ಕೇವಲ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯ ದೇಹದ ಸುಂದರತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುವುದರಿಂದ, ನಾವು ಆಕೆಯ ಆಂತರಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ, ಕೇವಲ ಯುವಕತನವನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು ನಾವು ಕುತ್ತಾರಿಯಂತೆ ಇದ್ದೇವೆ, ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ನಿರರ್ಥಕವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-01