Chapter 16 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
न ध्यातं पदमीश्वरस्य विधिवत्संसारविच्छित्तये स्वर्गद्वारकपाटपाटनपटुर्धर्मोऽपि नोपार्जितः । नारीपीनपयोधरोरुयुगला स्वप्नेऽपि नालिंगितं मातुः केवलमेव यौवनवनच्छेदे कुठारा वयम्
Transliteration
na dhyātaṃ padamīśvarasya vidhivatsaṃsāravicchittaye svargadvārakapāṭapāṭanapaṭurdharmo'pi nopārjitaḥ | nārīpīnapayodharoruyugalā svapne'pi nāliṃgitaṃ mātuḥ kevalameva yauvanavanacchede kuṭhārā vayam
Translation
ഈ ലോകത്തിന്റെ വിഘടനത്തിനായി നിയമപ്രകാരം ദൈവത്തിന്റെ പദം ധ്യാനിക്കപ്പെടുന്നില്ല; സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ വാതിൽ തുറക്കാൻ കഴിവുള്ള ധർമ്മം പോലും സമ്പാദിക്കപ്പെടുന്നില്ല. സ്ത്രീയുടെ പാൽ നിറഞ്ഞ കൂർത്തുകൈകൾ സ്വപ്നത്തിൽ പോലും അമ്മയുടെ അടയാളം കാണിക്കുന്നില്ല; നാം വെറും യുവത്വത്തിന്റെ കൃഷിയിൽ കുത്തിയിരിക്കുന്നു.
Literal meaning: ഈ ലോകത്തിന്റെ വിഘടനത്തിനായി നിയമപ്രകാരം ദൈവത്തിന്റെ പദം ധ്യാനിക്കപ്പെടുന്നില്ല; സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ വാതിൽ തുറക്കാൻ കഴിവുള്ള ധർമ്മം പോലും സമ്പാദിക്കപ്പെടുന്നില്ല. സ്ത്രീയുടെ പാൽ നിറഞ്ഞ കൂർത്തുകൈകൾ സ്വപ്നത്തിൽ പോലും അമ്മയുടെ അടയാളം കാണിക്കുന്നില്ല; നാം വെറും യുവത്വത്തിന്റെ കൃഷിയിൽ കുത്തിയിരിക്കുന്നു.
Explanation
ജീവിതത്തിലെ ആന്തരികതയും ആത്മീയതയും മറക്കുമ്പോൾ, നാം വെറും യുവത്വത്തിന്റെ ആനുകാലികതയിൽ മാത്രം കുടുങ്ങുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ജീവിതത്തിന്റെ ആന്തരികത, ആത്മീയത, ധർമ്മം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ പദം, അതായത് ആത്മീയമായ ഉന്നതത്വം, ധ്യാനിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അതിനാൽ, ജീവിതത്തിന്റെ വിഘടനത്തിനായി നിയമപ്രകാരം ദൈവത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നില്ല. ഇതോടെ, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ വാതിൽ തുറക്കാൻ കഴിവുള്ള ധർമ്മം പോലും സമ്പാദിക്കപ്പെടുന്നില്ല. സ്ത്രീയുടെ പാൽ നിറഞ്ഞ കൂർത്തുകൈകൾ, അഥവാ മാതൃത്വത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ, സ്വപ്നങ്ങളിൽ പോലും കാണുന്നില്ല. ഇത് നമ്മെ വെറും യുവത്വത്തിന്റെ കൃഷിയിൽ മാത്രം കുടുങ്ങിയതായി കാണിക്കുന്നു, അതായത്, നാം ജീവിതത്തിന്റെ ആന്തരികതയെ മറക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-01