Chapter 16 · Verse 4
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कोऽर्थान्प्राप्य न गर्वितो विषयिणः कस्यापदोऽस्तं गताः स्त्रीभिः कस्य न खण्डितं भुवि मनः को नाम राजप्रियः । कः कालस्य न गोचरत्वमगमत् कोऽर्थी गतो गौरवं को वा दुर्जनदुर्गमेषु पतितः क्षेमेण यातः पथि
Transliteration
ko'rthānprāpya na garvito viṣayiṇaḥ kasyāpado'staṃ gatāḥ strībhiḥ kasya na khaṇḍitaṃ bhuvi manaḥ ko nāma rājapriyaḥ | kaḥ kālasya na gocaratvamagamat ko'rthī gato gauravaṃ ko vā durjanadurgameṣu patitaḥ kṣemeṇa yātaḥ pathi
Translation
ಯಾರು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾರಿಗೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹೀನಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕದನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾರಿಗೆ ರಾಜನ ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲ? ಯಾರಿಗೆ ಕಾಲವು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾರಾದರೂ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದು ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು? ಅಥವಾ ದುಷ್ಟರ ದುಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರು ಶಾಂತಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವುದೆಂದು?
Literal meaning: ಯಾರು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾರಿಗೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹೀನಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕದನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾರಿಗೆ ರಾಜನ ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲ? ಯಾರಿಗೆ ಕಾಲವು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾರಾದರೂ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದು ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು? ಅಥವಾ ದುಷ್ಟರ ದುಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರು ಶಾಂತಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವುದೆಂದು?
Explanation
ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವುದು, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹೀನಾಯವಾಗುವುದು, ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೋಗುವುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ಜೀವನದ ಕೆಲವು ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವುದು ಸಹಜ, ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹೀನಾಯವಾಗುವುದು ಸಹಜ, ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಅದು ತಪ್ಪದು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬರುತ್ತವೆ, ಯಾರಿಗೂ ಕಾಲವು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಯಾರಾದರೂ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದು ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು, ಅಥವಾ ದುಷ್ಟರ ದುಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೋಗುವುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಮಾನವ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-04