Chapter 17 · Verse 11
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
पादशेषं पीतशेषं सन्ध्याशेषं तथैव च । श्वानमूत्रसमं तोयं पीत्वा चान्द्रायणं चरेत्
Transliteration
pādaśeṣaṃ pītaśeṣaṃ sandhyāśeṣaṃ tathaiva ca | śvānamūtrasamaṃ toyaṃ pītvā cāndrāyaṇaṃ caret
Translation
കാൽശേഷം, പിതാശേഷം, സന്ധ്യാശേഷം, അങ്ങനെ തന്നെ; നായമൂത്രത്തിൻ സമം ആയ വെള്ളം കുടിച്ച് ചന്ദ്രായണം നടത്തണം.
Literal meaning: കാൽശേഷം, പിതാശേഷം, സന്ധ്യാശേഷം, അങ്ങനെ തന്നെ; നായമൂത്രത്തിൻ സമം ആയ വെള്ളം കുടിച്ച് ചന്ദ്രായണം നടത്തണം.
Explanation
അവശിഷ്ടമായ വസ്തുക്കളെ ഉപയോഗിച്ച് ചന്ദ്രായണം നടത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാനക്യൻ അവശിഷ്ടമായ വസ്തുക്കളെ ഉപയോഗിച്ച് ചന്ദ്രായണം നടത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. കാൽശേഷം, പിതാശേഷം, സന്ധ്യാശേഷം എന്നിങ്ങനെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, നായമൂത്രത്തിൻ സമമായ വെള്ളം കുടിച്ച് ചന്ദ്രായണം നടത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ ചാനക്യൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇത് ജീവിതത്തിൽ അവശിഷ്ടങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന്, അതിന്റെ പ്രാധാന്യം എന്താണെന്ന് കാണിക്കുന്നു. അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്നത്, ചിലപ്പോൾ നമുക്ക് ലഭ്യമായതിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും നല്ലതിനെ കണ്ടെത്താനുള്ള ഒരു മാർഗമാണ്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 17-11