Chapter 17 · Verse 11
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
पादशेषं पीतशेषं सन्ध्याशेषं तथैव च । श्वानमूत्रसमं तोयं पीत्वा चान्द्रायणं चरेत्
Transliteration
pādaśeṣaṃ pītaśeṣaṃ sandhyāśeṣaṃ tathaiva ca | śvānamūtrasamaṃ toyaṃ pītvā cāndrāyaṇaṃ caret
Translation
पायाचा उरलेला भाग, पिण्याचा उरलेला भाग, संध्याकाळचा उरलेला भाग तसेच, कुत्र्याच्या मूत्रासमान पाणी पिऊन चंद्रायण करावे.
Literal meaning: पायाचा उरलेला भाग, पिण्याचा उरलेला भाग, संध्याकाळचा उरलेला भाग तसेच, कुत्र्याच्या मूत्रासमान पाणी पिऊन चंद्रायण करावे.
Explanation
उरलेल्या अन्नपदार्थांचा वापर करून चंद्रायण व्रत करणे आवश्यक आहे.
या श्लोकात चाणक्यांनी चंद्रायण व्रताच्या संदर्भात काही नियम दिले आहेत. पायाचा उरलेला भाग, पिण्याचा उरलेला भाग, आणि संध्याकाळचा उरलेला भाग यांचा उपयोग करून व्रत करणे आवश्यक आहे. यामध्ये कुत्र्याच्या मूत्रासमान पाण्याचा उल्लेख आहे, जो म्हणजेच अशुद्ध किंवा कमी दर्जाचे पाणी आहे. याचा अर्थ असा आहे की, व्रत करताना आपण उरलेल्या वस्तूंचा वापर करावा लागतो, आणि त्यातल्या कमी दर्जाच्या गोष्टींनाही महत्त्व द्यावे लागते. हे व्रत साधेपणाने आणि साध्या गोष्टींचा आदर करत पार करणे आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 17-11