Chapter 2 · Verse 17
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
निर्धनं पुरुषं वेश्या प्रजा भग्नं नृपं त्यजेत् । खगा वीतफलं वृक्षं भुक्त्वा चाभ्यागतो गृहम्
Transliteration
nirdhanaṃ puruṣaṃ veśyā prajā bhagnaṃ nṛpaṃ tyajet | khagā vītaphalaṃ vṛkṣaṃ bhuktvā cābhyāgato gṛham
Translation
गरीब माणसाला वेश्या, नष्ट झालेल्या राजाला सोडून देईल. पक्षी, फळ न मिळालेल्या झाडावर बसून, खाल्ल्यानंतर घराकडे परत येतो.
Literal meaning: गरीब माणसाला वेश्या, नष्ट झालेल्या राजाला सोडून देईल. पक्षी, फळ न मिळालेल्या झाडावर बसून, खाल्ल्यानंतर घराकडे परत येतो.
Explanation
गरीब माणसाला वेश्या सोडून देईल, जसे पक्षी फळ न मिळालेल्या झाडावर बसून परत येतात.
या श्लोकात सांगितले आहे की, गरीब माणसाला वेश्या सोडून देईल, म्हणजेच जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला आर्थिक किंवा सामाजिक संकटांचा सामना करावा लागतो, तेव्हा त्याचे संबंध आणि मित्रत्व कमी होते. वेश्या, जी एक व्यावसायिक संबंध ठेवते, ती गरीब व्यक्तीला सोडून देईल कारण तिला त्याच्यातून काहीही लाभ मिळत नाही. याचप्रमाणे, पक्षी फळ न मिळालेल्या झाडावर बसून त्याच्या फळांचा आस्वाद घेतो, पण त्यानंतर तो आपल्या घराकडे परत जातो. हे दर्शवते की, जेव्हा काहीतरी मिळवता येत नाही, तेव्हा त्यावर वेळ घालवण्याचा काही उपयोग नाही. त्यामुळे, संकटाच्या काळात, आपल्याला योग्य निर्णय घेणे आवश्यक आहे आणि अशा परिस्थितीत आपल्याला सोडून देणाऱ्यांपासून दूर राहणे आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 02-17