Chapter 2 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कष्टं च खलु मूर्खत्वं कष्टं च खलु यौवनम् । कष्टात्कष्टतरं चैव परगेहनिवासनम्
Transliteration
kaṣṭaṃ ca khalu mūrkhatvaṃ kaṣṭaṃ ca khalu yauvanam | kaṣṭātkaṣṭataraṃ caiva paragehanivāsanam
Translation
മൂഢതയും കഷ്ടമാണ്, യുവാവും കഷ്ടമാണ്. എന്നാൽ, അന്യവാസം കഷ്ടതയിൽ നിന്നും കഷ്ടതയിൽ കൂടുതൽ കഷ്ടമാണ്.
Literal meaning: മൂഢതയും കഷ്ടമാണ്, യുവാവും കഷ്ടമാണ്. എന്നാൽ, അന്യവാസം കഷ്ടതയിൽ നിന്നും കഷ്ടതയിൽ കൂടുതൽ കഷ്ടമാണ്.
Explanation
മൂഢതയും, യുവാവും, അന്യവാസവും കഷ്ടമാണ്; എന്നാൽ അന്യവാസം കൂടുതൽ കഷ്ടമാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ മൂഢത, യുവാവിന്റെ അവസ്ഥ, അന്യവാസം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. മൂഢതയും യുവാവും ജീവിതത്തിൽ കഷ്ടതകൾ കൊണ്ടു നിറഞ്ഞവയാണ്. എന്നാൽ, അന്യവാസം, അതായത് സ്വന്തം നാട്ടിൽ നിന്ന് അകലെ താമസിക്കുന്നത്, ഇവയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ കഷ്ടമാണ്. അന്യവാസത്തിൽ വ്യക്തിക്ക് കുടുംബം, സുഹൃത്തുക്കൾ, സംസ്കാരം എന്നിവയൊന്നും ഇല്ലാത്തതിനാൽ, അത് മാനസികമായി കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഒരു അവസ്ഥയാണ്. ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ കഷ്ടതകളെ തിരിച്ചറിയാനും അവയെ നേരിടാൻ പ്രചോദനം നൽകുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 02-08